Μέσα από τις συνεχιζόμενες τραγωδίες που ξεδιπλώνονται στην παλαιστινιακή σκηνή, σε μια στιγμή που περιβάλλεται από καπνό και αίμα, ήρθε μια αραβική πρωτοβουλία: η είδηση της επίσκεψης Αράβων υπουργών Εξωτερικών στη Ραμάλα. Αν και φαινομενικά αργά, το σχέδιο της επίσκεψης είχε αναμφισβήτητη πολιτική σημασία.
Σκοπός της ήταν να επιβεβαιώσει ότι ο παλαιστινιακός αγώνας παραμένει ζωντανός και ότι η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO), παρά την θεσμική της κόπωση, εξακολουθεί να απολαμβάνει την αραβική και διεθνή αναγνώριση ως μοναδικός νόμιμος εκπρόσωπος ενός λαού που αιμορραγεί και μιας πολιτικά κουρασμένης εξουσίας.
Αν και η πρωτοβουλία είχε αραβο-ισλαμικό χαρακτήρα, το υπόβαθρό της υποδηλώνει δύο παράλληλα μονοπάτια, το καθένα με τη δική του λογική και στόχους:
Το πρώτο μονοπάτι αφορά ένα προληπτικό βήμα σε αυτό που τώρα αναφέρεται ως φάση «της επόμενης ημέρας», ένα όραμα που προωθείται από ισχυρές χώρες για την περίοδο που ακολουθεί τον πόλεμο στη Γάζα.
Ειδικότερα, η Σαουδική Αραβία φαίνεται να είναι πρόθυμη να δημιουργήσει μια πολιτική θέση σε αυτή τη φάση, έχοντας κουραστεί από την αδιαλλαξία του Ισραήλ και την άρνησή του να σταματήσει τον πόλεμο. Έχει λοιπόν αρχίσει να ενεργοποιεί τα διπλωματικά της εργαλεία με την ελπίδα να πείσει τη Δύση -ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες- για την ανάγκη να αναγνωριστεί το Κράτος της Παλαιστίνης κατά τη διάρκεια της επικείμενης διάσκεψης στη Νέα Υόρκη, σε συνεργασία με τη Γαλλία.
Το δεύτερο μονοπάτι αφορά μια προσπάθεια να συγκρατηθεί η Παλαιστινιακή Αρχή μέσα στο περιφερειακό πλαίσιο που βρίσκεται επί του παρόντος – ενδεχομένως ως πρόδρομος μίας ολοκληρωμένης διευθέτησης ή ευρύτερης εξομάλυνσης.
Αυτή η επίσκεψη ή ακόμη και η απόπειρα αποτροπής της μπορεί να έχει συντονιστεί ανεπίσημα με την Ουάσιγκτον, η οποία επιδιώκει από καιρό να φέρει την Παλαιστινιακή Αρχή πίσω στο προσκήνιο -αλλά με τους δικούς της όρους. Αυτοί οι όροι έχουν απορριφθεί από τις πρώτες ανακοινώσεις της λεγόμενης «συμφωνίας του αιώνα» το 2020.
Ως συνήθως, το Ισραήλ χρειάστηκε λίγο χρόνο για να σαμποτάρει την πρωτοβουλία και να απομακρύνει το φύλλο συκής που καλύπτει την πραγματικότητα της αλαζονικής και βάναυσης κατοχής του.
Η απάντησή του ήταν σαφής: καμία είσοδος, καμία επίσκεψη, καμία αναγνώριση. Ήταν σαν το Ισραήλ να λέει σε όλους τους Άραβες -και πάνω από όλους στην Παλαιστινιακή Αρχή- ότι τον τελευταίο λόγο έχει μόνο το Τελ Αβίβ, ότι η κυριαρχία στη Δυτική Όχθη ανήκει αποκλειστικά στον κατακτητή και ότι κάθε κίνημα, συμβολικό ή πολιτικό, προχωρά μόνο με την άδειά του.
Αυτή η ισραηλινή απάντηση δεν ήταν απλό μέτρο ασφαλείας. Ήταν μια σκόπιμη πολιτική στάση που αντικατοπτρίζει το όραμα του Ισραήλ για τη μεταπολεμική περίοδο. Καταγράφει την ιδεολογία της «εβραϊκής υπεροχής» και του σχεδίου του «Μεγάλου Ισραήλ», το οποίο θεωρεί την κατεχόμενη γη ως τίποτα περισσότερο από ζωτικό χώρο για την επέκταση των οικισμών, της προσάρτησης και της αποσυναρμολόγησης οποιασδήποτε προσπάθειας για την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους στο έδαφος.
Λαμβάνοντας υπόψη αυτό το πλαίσιο, τίθεται το αναπόφευκτο ερώτημα: Θα υπάρξει μια αραβική απάντηση ανάλογη με αυτή την προσβολή;
Η Παλαιστινιακή Αρχή θα επανεξετάσει τη στρατηγική της, τώρα που η κλίμακα της περιθωριοποίησης -τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα- είναι αδιαμφισβήτητα εμφανής;
Αυτό που συνέβη απλά μας φέρνει πίσω στο «τετράγωνο 1». Κανένας αποτελεσματικός αραβικός ή διεθνής ρόλος δεν είναι δυνατός όσο η κατοχική δύναμη δεν πληρώνει πραγματικό πολιτικό κόστος για τα εγκλήματα και τις πρακτικές της.
Επιπλέον, οποιαδήποτε εξάρτηση από την αμερικανική κυβέρνηση-που τώρα κάνει μάρκετινγκ του λεγόμενου «πολιτικού ορίζοντα» σχεδιασμένου ώστε να ταιριάζει με τα συμφέροντα του Ισραήλ και το όραμα μιας «Νέας Μέσης Ανατολής»- θα οδηγήσει μόνο σε περαιτέρω αποπροσανατολισμό, ειδικά εάν ο αραβικός ρόλος γίνει απλώς ένα εργαλείο υποστήριξης του έργου της «εκκαθάρισης» του παλαιστινιακού αντί μία δύναμη αντίστασης.
Στην καλύτερη περίπτωση, η θέση του Ισραήλ μπορεί να προκαλέσει αμηχανία για τους συμμάχους του στην Ουάσιγκτον, οι οποίοι παροτρύνουν τα αραβικά κράτη να συνεισφέρουν σε διευθετήσεις μετά το τέλος της γενοκτονίας-σύμφωνα με την άποψή τους-και αναζητούν περιφερειακούς εταίρους για να αναζωογονήσουν μια παραπαίουσα πολιτική διαδρομή.
Ωστόσο, η πραγματικότητα στο έδαφος, όπου το Ισραήλ αποτρέπει σαφώς οποιαδήποτε αραβική πρωτοβουλία αποκαλύπτει έναν σιωπηρό συντονισμό στη διανομή ρόλων: η Ουάσιγκτον ασκεί τη διπλωματία, ενώ το Ισραήλ επιβάλλει τετελεσμένα γεγονότα διά της βίας.
Ως εκ τούτου, υπάρχει η επείγουσα παλαιστινιακή ανάγκη για μια νέα στρατηγική. Μία στρατηγική που θα απελευθερωθεί από την ψευδαίσθηση των διαπραγματεύσεων με το Σιωνιστικό κίνημα, θα απαλλαχθεί από την εξάρτηση και την ψευδαίσθηση ενός «εξωτερικού σωτήρα» και θα ανοικοδομήσει το εθνικό σχέδιο απελευθέρωσης.
Αυτό πρέπει να βασίζεται σε μια ανεξάρτητη εθνική απόφαση, μακριά από τις προσπάθειες συγκράτησης – ακόμη και από τις περιφερειακές δυνάμεις – στη βάση της ενότητας και της πολιτικής και λαϊκής αντίστασης.
Αυτό θα πρέπει να συμβεί μέσα σε μια αναζωογονημένη PLO που αντιπροσωπεύει ένα ευρύ εθνικό μέτωπο, υποστηριζόμενο από ένα ενοποιημένο και αντιπροσωπευτικό εθνικό και Κεντρικό Συμβούλιο – όσο είναι εφικτό μέχρι να διεξαχθούν οι απαραίτητες εκλογές – και καθοδηγούνται από ένα όραμα που συνδυάζει τις εθνικές σταθερές με τις επιταγές της στιγμής και των παγκόσμιων αλλαγών.
Όταν η μάσκα πέφτει από συμβολικές πρωτοβουλίες και η αραβική αξιοπρέπεια δέχεται ράπισμα προ θυρών της Ραμάλα, τότε ο παλαιστινιακός λαός δεν έχει άλλη επιλογή παρά να επιστρέψει στον εαυτό του: σε μία ευρεία ενότητα με όλα τα τμήματα της κοινωνίας και να αντισταθεί στην εκκαθάριση της ύπαρξής τους.
Εμείς οι ίδιοι πληρώνουμε το τίμημα και μόνο εμείς κρατάμε τα κλειδιά για να αλλάξουμε -αν υπάρχει η βούληση- όπως πρέπει.
