Το Ούντινε από την Τεργέστη απέχει 76,4 χλμ οδικώς. Προτιμητέο είναι το τρένο. Ο Μάριο και η Κάρλα έζησαν 20 χρόνια στην Τεργέστη πριν από έναν άσχημο χωρισμό.
Θυμός, καβγάδες, ζήλειες, αλληλό-κερατώματα, μπηχτές για τα παιδιά, ανακολουθίες λόγων και έργων, όλα τα είχε ο μπαξές για εμάς τους γείτονές τους αλλά κυρίως για τους ίδιους.
Ο Μάριο έδειχνε να είναι καβάλα στ’ άλογο για πολύ καιρό αλλά εμείς οι αδιάκριτοι διακριτικοί ξέραμε ότι η Κάρλα, η συμπαθητική, η γλυκιά, η όμορφη, η ταπεραμεντόζα αλλά και η τσουχτερή, η νευρικιά, η σκοτεινή και η μυστήρια Κάρλα μπορούσε να τον κουτρουβαλήσει όπως παλαιστής Ελληνορωμαϊκής που σου ‘χει πάρει τα πόδια.
Το ότι κάτι έτρεχε με την Κάρλα και κάποιον άλλον, το καταλάβαμε πρώτοι οι γείτονες του διπλανού σπιτιού από το πόσο έβγαινε και ποιες ώρες, χωρίς μάλιστα τον Μάριο. Οι υποψίες μας δεν άργησαν να επιβεβαιωθούν.
Ο Μάριο μέσα σε λίγες ημέρες μεταμορφώθηκε σαν ήρωας του Κάφκα από άνδρας σε μικρό παιδί, αφημένο στο σούπερ μάρκετ. Διόλου γοητευτικό αυτό για μια γυναίκα ιδίως η οποία είναι και πληγωμένη και τραβιέται με κάποιον χωρίς παρελθόν (άρα ούτε κακό) αλλά με υποσχόμενο μέλλον εκείνη τη στιγμή.
Ο Μάριο τα μάζεψε και έφυγε. Πρώτα στο Ούντινε, μετά πιο μακριά στη Ρώμη, ακόμα μακρύτερα στο Πεκίνο και τελικά στην Τεχεράνη όπου και χάθηκαν τα ίχνη του. Φήμες τον ήθελαν να εμπλέκεται στον άξονα της αντίστασης και να γίνεται μαχητής στον Λίβανο. Σύμφωνα με άλλες φήμες ξαναβρεθήκανε με την Κάρλα και με τα παιδιά τους και έζησαν έναν δεύτερο έρωτα καλύτερο από τον πρώτο. Άλλωστε και η Κάρλα με τα παιδιά μας εγκατέλειψαν μετά από λίγο καιρό για άγνωστο προορισμό.
Στο Ούντινε όμως ο Μάριο έγραφε. Έγραφε όσα δεν τολμούσε να πει στην Κάρλα, καθότι μικρό παιδί όπως έχουμε πει. Στο διαμέρισμά του, ο σπιτονοικοκύρης του (ή για να είμαστε πιο ειλικρινείς αλλά λιγότερο ρομαντικοί ο διαχειριστής της κινεζικής εταιρείας real estate που είχε αγοράσει ολόκληρες γειτονιές) βρήκε ένα χειρόγραφο και το έστειλε στην Κάρλα καθότι είχε τη διεύθυνσή της πάνω. Εκείνη το άφησε στο διαμέρισμα και έτσι έφτασε σε εμάς. Οι γείτονες κάναμε ένα μικρό συμβούλιο και αποφασίσαμε να το βγάλουμε. Ιδού λοιπόν:
«Δεν βλεπόμαστε
Αναρωτιέμαι αν πρέπει να σου γράψω.
Ο ψυχαναλυτής μου, μου λέει όχι. Σε 6 μήνες να τα ξαναδώ. Έχει δίκιο αλλά θα κάνω το δικό μου.
Ξέρεις Κάρλα αναρωτιέμαι αν δικαιούται κανείς να γράφει κάτι τέτοιο όταν σκοτώνονται χιλιάδες στα μέτωπα της αντίστασης, του πολέμου, από νεογέννητα έως υπέργηροι. Τι σημασία έχει η δική μας ιστορία μπροστά στη ζωή και στο θάνατο, στη σκλαβιά και στην ελευθερία;
Νομίζω ότι έχει. Κάθε ιστορία αλλά και ειδικότερα η δική μας (και σε παρακαλώ μη με θεωρήσεις υπερφίαλο).
Λοιπόν που λες προσπαθώ να δω τι γίνεται στον πλανήτη και να το συνδυάσω με τα δικά μας. Κάπως μου βγαίνει.
Φτιάχνουμε νοημοσύνη χωρίς συνείδηση και χωρίς κοινή λογική. Δε μιλάω για την απουσία κοινής λογικής που μου καταλόγιζες αλλά οποιασδήποτε κοινής λογικής. Αυτό από μόνο του δεν είναι τρομερό αλλά το ζήτημα είναι ότι κάποιοι από εμάς θέλουν ως ανθρωπότητα να δώσουμε τη σκυτάλη σε αυτήν τη νοημοσύνη, κάτι το οποίο εν πολλοίς γίνεται. Δηλαδή εκεί που ορθωνόταν η ιδέα (ή και η φαντασίωση) της ηθικής προσωπικότητας του ανθρώπου θα ορθωθεί η γυμνή δύναμη της μηχανικής ευφυΐας ή τέλος πάντων της μη-ανθρώπινης ευφυΐας, η οποία εξ ορισμού δεν έχει κανένα από τα όρια από τα οποία υποφέρουμε εμείς. Δεν είμαι τεχνοφοβικός όπως ξέρεις αλλά δε μοιάζει λίγο με το είδωλο του Βάαλ στην Παλαιά Διαθήκη ή με μια ειρωνική μεταστροφή του Διαφωτισμού, όπου η πρόοδος του ανθρώπου γεννά τον αντί-ανθρωπισμό;
Φτιάχνουμε τη δυνατότητα οι πιο πλούσιοι ανάμεσά μας να γίνονται και οι εξυπνότεροι, οι δυνατότεροι, οι ομορφότεροι, οι υπέρ-πλουσιότεροι μέσα από το γενετικό hacking και μια σειρά ακόμα τεχνολογιών. Οι (υπέρ-)καπιταλιστές θα είναι πια υπεράνθρωποι, γιατί όχι και αθάνατοι, μια κάστα πάνω από τις ταξικές αντιθέσεις. Η τάξη που φιλοδοξεί να καταργήσει τον ταξικό ανταγωνισμό όχι δια της υπέρβασής του αλλά της καταστολής του χωρίς όριο. Οι άνθρωποι στην ταξική υποδούλωση, οι υπέρ- καπιταλιστές, υπεράνθρωποι υπεράνω κάθε ανταγωνισμού.
Φτιάχνουμε κάθε είδους ναρκωτικά, διεγερτικά ή χαλαρωτικά, χημικά ή άλλα. Ακόμα περισσότερο παίρνουμε κάτι πολύ ανθρώπινο, για παράδειγμα την επιθυμία, και τη μετατρέπουμε σε ναρκωτικό. Έτσι δεν καλύπτονται ανάγκες αλλά επιθυμίες οι οποίες δεν τελειώνουν ποτέ και δεν εξαντλούνται παρά μόνο όταν τα κύτταρά μας θα έχουν πάρει την «άνω βόλτα» εκτός και αν έχουν αντικατασταθεί από σιλικονούχα κυκλώματα. Όχι όλων φυσικά αλλά των πλουσιοτέρων. Οι υπόλοιποι μπορούμε να καταναλώνουμε σίσα ή το μετά-υλιστικό αντίστοιχό της.
Φτιάχνουμε όπως θα βλέπεις πολιτικά συστήματα από τα οποία όλοι εμείς οι οποίοι κάποτε θέλαμε να αλλάξουμε τον κόσμο και να φέρουμε τον σοσιαλισμό είμαστε αποσυνάγωγοι, οι άθεοι της νέας θρησκείας. Δεν υπάρχει καμιά δημοκρατία χωρίς λαό, κανένα στοιχειωδώς ενοποιημένο και ενοποιητικό πολιτικό σύστημα ενώ η έστω σχετική ισότητα θρυμματίζεται.
Θα μπορούσα να αναφερθώ και σε πολλά ακόμα αλλά δεν έχει νόημα. Ξέρεις τι νομίζω ότι τα συνδέει όλα αυτά; Το γεγονός ότι η λατρεία της δύναμης έχει επανέλθει. Δεν ξέρω αν έφυγε ποτέ αλλά μια ιδεολογική πτυχή του φασισμού- ναζισμού έχει έρποντας εγκατασταθεί στο κέντρο των υπάρξεών μας. Η δύναμη, η σκοτεινή θρησκεία της δύναμης χωρίς να εκστομίζεται ανοιχτά και φωναχτά βρίσκεται στο κέντρο της ύπαρξής μας. Το χειρότερο είναι ότι δεν το καταλαβαίνουμε καν.
Ακόμα και στον έρωτα έχει μπει. Αν περιδιαβείς λίγο το Internet, αν μιλήσεις με κάποιον ειδικό θα σου μιλήσει για την ανάγκη της δύναμης, της αποστασιοποίησης, της σιωπής, για το “elevating” μετά από έναν χωρισμό. Μου ακούγονται πολύ σωστά και φρικτά.
Κι εσύ περίπου μου το είπες όταν με προειδοποίησες ότι η προσκόλληση δεν είναι πολύ ερωτική. Ξέρεις τι μου ήρθε στο μυαλό; Αυτός ο καταπληκτικός στίχος των James:
Don’t treat me like a God
Treat me like a dog
I’ll come home to you, to you
To you
Μη με παρεξηγείς, μου άρεσε πολύ να μου φέρεσαι σαν Θεό. Αλλά δεν είναι μοναδικό να αγαπάς τον άλλον όταν από God έχει μετατραπεί σε dog (όπως τις εννοούσαμε τον παλιό καιρό τις μεταφορές αυτές).
Είναι μια ωραία, αντιστασιακή πεποίθηση ότι υπάρχει μοναδικότητα και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό ώστε ούτε ο αναγραμματισμός να σκοτώνει τον έρωτα. Αν δεν υπάρχει μοναδικότητα στο πρώτο κύτταρο, στο εμείς, αν δεν θυμόμαστε ότι ο Μαραντόνα της σκοτεινιάς και της αυτοκαταστροφής, της κλεψιάς και του τελειότερου γκολ είναι το αρχέτυπο, ο καπιταλισμός ως το τελευταίο ανθρώπινο και το πρώτο μετά-ανθρώπινο κοινωνικό και οικονομικό μοντέλο έχει ήδη νικήσει. Αν υπάρχει μοναδικότητα στο εμείς, στο εμείς που ξεκινάει από τους δύο, τότε η ανθρωπινότητα μέσα στην διαρκή μεταβολή της μπορεί να διαθέτει ακόμα μοναδικές ιδιότητες, ικανές να αλλάξουν την πορεία των πραγμάτων.
Ξέρω, κάνω μάθημα πάλι. Μου έχει πει ο ψυχαναλυτής μου ότι πρόκειται για αποτέλεσμα της υπέρ-διανοητικοποίησης από την οποία υποφέρω λόγω τραύματος.
Αλλά θέλω να πω ότι αν λοιπόν είμαστε μοναδικοί, αν το εμείς και εν προκειμένω το εμείς μας, το πρώτο εμείς των ζωών μας είναι το μοναδικό, αυτό που σηκώνει και την παρακμή μας ακόμα, όχι για να μας βυθίσει σε αυτήν αλλά για να μας σηκώσει από αυτήν, τότε έχουμε δικαιώσει έστω εν μέρει δια της ύπαρξής μας ως εμείς μια θεμελιώδη προοπτική περί αντίστασης.
Σου μιλάω για μια αντίσταση δια του «εμείς» που επιμένει και ξαναγυρίζει μαζί, μέσα από τις πληγές, τα τραύματα, τις προδοσίες, τον έρωτα ακόμα και προς την αδυναμία, προς το σύρσιμο, προς την προσκόλληση, προς το ενοχλητικό μυαλό, προς όλα εκείνα τα οποία οι λάτρεις της δύναμης για τη δύναμη μισούν. Εμείς όμως ερωτευόμαστε με τον τρόπο της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ, έτσι δεν είναι όμορφη;
«Δεν αγαπάμε αρκετά τους ανθρώπους, όταν δεν αγαπάμε την αθλιότητα, την ταπείνωση και τη δυστυχία τους».
Ήταν μαγικό που με ερωτεύτηκες όταν ήμουν γεμάτος ζωή και αγώνα. Αλλά δεν θα ήταν ακόμα πιο μαγικό, μια αντίσταση σε όλα τα πρότυπα, εσύ, στην πιο ωραία σου εποχή, στην πιο ώριμη και μεστωμένη εποχή του κήπου σου, να διαλέξεις εμένα, τώρα που είμαι άγονη γη, ταπεινωμένη, ξεχερσωμένη και σπαρμένη με αλάτι; Τώρα που το μυαλό που αγαπούσες έχει τουλάχιστον εν μέρει σκοτεινιάσει;
(Πόσο λάθος να προσπαθώ να σε πείσω. Να σε καθοδηγήσω προς τον έρωτα. Μπήκαν χιλιόμετρα ανάμεσά μας. Δε βλεπόμαστε. Είμαστε άλλοι. Σκιές, κακές εκδοχές των και του εαυτού μας. Αλλά έτσι δεν είναι τελικά ο έρωτας, η ζωή, ο αγώνας, η αντίσταση;)
Κάρλα δε σου τίποτα. Εκθέτω απλώςτην άποψή μου, μια άποψη που ταλαντεύεται μεταξύ ανάλυσης και συμφέροντος και την οποία μπορείς να βρεις ενδιαφέρουσα ή απλώς χειριστική.
Μη με παρεξηγείς. Μιλώ εναγωνίως.
Μάριο
Ούντινε, έναν ζεστό Ιούνιο»
