Η επιστροφή του Τσέχου δισεκατομμυριούχου Αντρέι Μπάμπις στην ηγεσία με το 35% των ψήφων, που έλαβε στις πρόσφατες εκλογές, συντονίζεται με τη διεθνή επικράτηση του τραμπικού ήθους στην πολιτική. Ο Μπάμπις νίκησε στις εκλογές, κραδαίνοντας συνθήματα όπως «πρώτα η Τσεχία» και «ισχυρή Τσεχία», αλλά και χτίζοντας το προφίλ ενός δισεκατομμυριούχου που είναι κοντά στον λαό λόγω του στυλ του. Η νίκη του Μπάμπις, που επιστρέφει στο τιμόνι της Τσεχίας ύστερα από την πρωθυπουργία του το 2017-2021, κατέστη δυνατή λόγω της κόπωσης των πολιτών από την πολύ ακριβή ενέργεια και τον πληθωρισμό, που θεωρήθηκαν συνώνυμα με τη φιλοδυτική πολιτική της προηγούμενης κυβέρνησης του Πετρ Φιάλα, η οποία δεν κατόρθωσε να αποσπάσει πάνω από 23% στις πρόσφατες εκλογές, ενώ το περίφημο «Κόμμα των Πειρατών» έλαβε 8,7%. Διέξοδο κατά τον Μπάμπις θα προσφέρει η κρατικοποίηση εταιρειών ενέργειας, όπως η CEZ AS, η οποία συνάδει με ένα νέο ζητούμενο οικονομικής αυτονομίας και έμφασης στην εγχώρια ανάπτυξη. Το εκλογικό αποτέλεσμα σηματοδοτεί μια νίκη του εθνοκυριαρχισμού σε πολιτικό, αλλά και σε οικονομικό επίπεδο, ενάντια στις πολιτικές λιτότητας και προσαρμογής με τις οποίες ταυτίστηκε η ευρωπαϊστική παράταξη.
Απεμπλοκή από την Ουκρανία
Συναφώς, ο νέος κυρίαρχος της Τσεχίας έχει αναγγείλει απεμπλοκή από τον πόλεμο στην Ουκρανία, θέτοντας το συμφέρον των Τσέχων πολιτών πάνω από τις ευρωπαϊκές ντιρεκτίβες, ευθυγραμμιζόμενος ως προς αυτό με άλλους κυριαρχιστές στην Ανατολική Ευρώπη, όπως λ.χ. ο Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία και ο Ρόμπερτ Φίτσο στη Σλοβακία, με τους οποίους μοιράζεται την ίδια κριτική της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας και συγκεντρωτισμού. Ο Βίκτορ Όρμπαν έσπευσε να χαιρετίσει την εκλογή του Μπάμπις, με τον οποίο μοιράζεται την ίδια πολιτική αμφισβήτησης των κατευθυντηρίων γραμμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως φαίνεται από τη δραστηριοποίηση της ομάδας «Πατριώτες για την Ευρώπη» στα ευρωπαϊκά όργανα. Ο Μπάμπις έχει δεσμευτεί να σταματήσει την αποστολή στρατιωτικού υλικού στην Ουκρανία, στην οποία είχε διαπρέψει η ευρωπαϊστική κυβέρνηση Φιάλα, προτάσσοντας μια πολιτική ειρήνης και μη παρεμβάσεων. Επίσης κριτικός είναι ως προς τα προγράμματα απο-ανθρακοποίησης που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επιδοματική κοινωνική πολιτική
Ως προς την κοινωνική πολιτική, επικεντρώνει στη συνδρομή στα ασθενέστερα οικονομικώς στρώματα, υποστηρίζοντας επιδοματικές πολιτικές οι οποίες περιλαμβάνουν και τους συνταξιούχους. Η εκλογική δύναμη του Μπάμπις εντοπίζεται περισσότερο στην επαρχία της Τσεχίας, ελκύοντας, μεταξύ άλλων, τους αγρότες και κτηνοτρόφους. Ο Μπάμπις, άλλωστε, κατάγεται επαγγελματικώς από τον χώρο της γεωργίας, έχοντας οικοδομήσει έναν όμιλο που δραστηριοποιείται στον τομέα των λιπασμάτων. Ο Μπάμπις φέρει περήφανα τον τίτλο του «τραμπικού» και όντως η εκλογή του το 2017 ακολούθησε αυτήν του Αμερικανού μεγιστάνα, όπως συνέβη και με τις αντίστοιχες θεαματικές επανεκλογές. Οι ενδεχόμενες μετεκλογικές του συνεργασίες είναι πιθανόν να τον οδηγήσουν σε μια τραμπικού τύπου σκληρή αντιμεταναστευτική πολιτική. Η κύρια αιχμή της πολιτικής του είναι πάντως το πάγωμα της βοήθειας προς την Ουκρανία με έναν αντίστοιχο ευρωσκεπτικισμό.
Προς έναν ευρωσκεπτικιστικό συνασπισμό
Για να αποκτήσει πάντως τις 108 από τις 200 έδρες του τσεχικού κοινοβουλίου, ο Μπάμπις θα χρειαστεί να δημιουργήσει συνασπισμό με τους «Οδηγούς» (Motorists) και με κόμματα της ευρωσκεπτικιστικής και αντινατοϊκής δεξιάς («Ελευθερία και Άμεση Δημοκρατία»- SPD), με ορίζοντα την 3η Νοεμβρίου, οπότε θα έχουμε σύγκληση του κοινοβουλίου. Με τους «Οδηγούς» μοιράζεται την ίδια κριτική προς την απο-ανθρακοποίηση και άλλες ντιρεκτίβες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με οικολογικό περιεχόμενο. Ωστόσο, ο Μπάμπις αρνείται σαφώς τα πλέον ριζοσπαστικά από τα προτάγματα των πιθανών κυβερνητικών του εταίρων, όπως λ.χ. τη διενέργεια δημοψηφίσματος για την αποχώρηση της Τσεχίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, καθώς, παρά τις επιμέρους κριτικές του, όπως λ.χ. για τον ρόλο τους στο Ουκρανικό, ο Μπάμπις θεωρεί το μέλλον της Τσεχίας εντός ΕΕ και ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η αποστασιοποίηση του ως προς το Ουκρανικό έχει προκαλέσει ήδη μια ηχηρή παρέμβαση του Προέδρου της Τσεχίας Πετρ Πάβελ, ο οποίος παρότρυνε όλες τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας να διατηρήσουν το πρόγραμμα αποστολής πυρομαχικών στην Ουκρανία, προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μη διαταραχθεί η θέση της Τσεχίας εντός του ΝΑΤΟ.
Υπενθυμίζεται ότι η Τσεχία από κοινού με την Πολωνία είχε πρωτοστατήσει στην πρωτοβουλία συνδρομής στην Ουκρανία με εξοπλισμό, ενώ είχε ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά φιλοξενίας Ουκρανών προσφύγων (35 ανά 1000 κατοίκους), αν και πρόκειται επίσης για μια χώρα οι πολίτες της οποίας αντιδρούν πιο έντονα στην είσοδο της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε ποσοστό 64%. Ο Μπάμπις έχει χαρακτηρίσει την εν λόγω τσεχική συνδρομή ως υπερτιμημένη και αδιαφανή και η συνεργασία του με αντινατοϊκά κόμματα αναμένεται να δημιουργήσει μια κυβερνητική πλειοψηφία η οποία θα αναζητήσει απεμπλοκή της Τσεχίας από τη βοήθεια στην Ουκρανία. Ο νέος ηγέτης της Τσεχίας έχει, εξάλλου, καταγγείλει τα συμφέροντα συγκεκριμένων εταιριών που βρίσκονται πίσω από την αποστολή πυρομαχικών στην Ουκρανία. Οι δηλώσεις αυτές, πάντως, δείχνουν όχι οπωσδήποτε στην κατεύθυνση της διακοπής της αποστολής, αλλά ενός εξορθολογισμού της. Ο Μπάμπις προβάλλει, εξάλλου, ένα πρόταγμα ειρήνευσης στην Ουκρανία, μάλλον ευθυγραμμιζόμενος με τις ως τώρα εκκρεμείς προσπάθειες του Προέδρου Τραμπ, αλλά και με ανάλογες προτάσεις στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία. Σημειωτέον ότι ενώ ο Μπάμπις κατά καιρούς υιοθετεί την ταυτότητα ενός «Τσέχου Τραμπ», ταυτοχρόνως από εθνοκυριαρχιστική άποψη μπορεί να ασκεί δριμεία κριτική σε επιμέρους πολιτικές του Αμερικανού Προέδρου, όπως στην απαίτηση τα μέλη του ΝΑΤΟ να συνεισφέρουν με το 5% του ΑΕΠ τους. Κατά τα άλλα, σταθερά της πολιτικής του είναι η επαναβίωση της ομάδας του Βίσεγκραντ με αντιμεταναστευτική αιχμή και με κριτική στην «Πράσινη Συμφωνία» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι κριτικές αυτές αντισταθμίζονται από θετικές εξαγγελίες του, όπως προς τους ηλικιωμένους, προς τους οποίους υπόσχεται μείωση της ηλικίας συνταξιοδότησης στα 65 χρόνια σε αντίθεση με τον αυτόματο μηχανισμό αύξησής της που επιθυμούσε να εγκαταστήσει η προηγούμενη κυβέρνηση, για να αντιμετωπίσει τη γήρανση του πληθυσμού. Στους θετικούς στόχους περιλαμβάνεται και η επίλυση του δημογραφικού προβλήματος μέσω κρατικών προγραμμάτων για την ενίσχυση νεαρών οικογενειών με παιδιά, αλλά και ένα γενναίο πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας. Με τις εξαγγελίες αυτές το κόμμα «ΑΝΟ» του Μπάμπις κατόρθωσε να προσελκύσει ψήφους από τα ηλικιακά άκρα του εκλογικού φάσματος, ήτοι από τους νέους και τους ηλικιωμένους, ενώ σε γεωγραφικό επίπεδο οι ψηφοφόροι του προέρχονται από την περιφέρεια.
