Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ, μιλώντας στο c CNN International τη Δευτέρα (1/2) δήλωσε ότι θα μπορούσε η Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει μεσολαβητικό ρόλο ανάμεσα στην Ισλαμική Δημοκρατία και τις ΗΠΑ για να σωθεί η διεθνής συμφωνία για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Τεχεράνης.
“Μπορεί σαφώς να υπάρξει ένας μηχανισμός για να συγχρονιστεί, ή για να συντονιστεί” η επαναφορά των δύο κρατών στην πλήρη τήρηση της συμφωνίας του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης, διευρκρίνισε ο Ιρανός ΥΠΕΞ.
Καθώς Τεχεράνη και Ουάσινγκτον περιμένουν η μια την άλλη να κάνει το πρώτο βήμα, ο Ζαρίφ βλέπει ότι ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Zοζέπ Μπορέλ θα μπορούσε να φορέσει “το καπελάκι του συντονιστή της κοινής επιτροπής” επιτήρησης της εφαρμογής της συμφωνίας και να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των δύο χωρών, χαρτογραφώντας “τις κινήσεις που θα πρέπει να κάνουν” ΗΠΑ και Ιράν.
Η συμφωνία που υπέγραψαν, το 3015 στη Βιέννη, το Ιράν με τις ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία καθώς και η ΕΕ, είχε σκοπό να αποτραπεί κάθε ενδεχόμενο η Ισλαμική Δημοκρατία να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο με την επιβολή αυστηρών περιορισμών στο ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας, το οποίο η Τεχεράνη διαβεβαιώνει ότι είναι ειρηνικό. Σε αντάλλαγμα, η διεθνής κοινότητα θα προχωρούσε σταδιακά στην άρση όλων των οικονομικών κυρώσεων στο Ιράν.
Ωστόσο, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία ανεπαρκή και ισχυριζόμενος ότι δεν συμπεριελάμβανε το ιρανικό πρόγραμμα ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων και άλλες “αποσταθεροποιητικές” δραστηριότητες της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή, απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία και κατόπιν επέβαλε εκ νέου σκληρότερες αμερικανικές οικονομικές κυρώσεις.
Οι Ευρωπαίοι επέκριναν την απόφαση του Τραμπ και κατέβαλαν προσπάθειες τα τελευταία τρία χρόνια για να περισωθεί η συμφωνία.
Ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν έχει υποσχεθεί ότι η χώρα του θα επανενταχθεί στη συμφωνία, αλλά με την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα ξαναρχίσει να τηρεί πλήρως τις υποχρεώσεις της που αθέτησε σε αντίποινα για τις κυρώσεις των ΗΠΑ.
Tο πρόβλημα δεν είναι ο χρόνος
Η ιρανική διπλωματία ζητά από την κυβέρνηση Μπάιντεν να κάνει το πρώτο βήμα, αίροντας τις κυρώσεις πριν από οποιοδήποτε άλλη κίνηση.
Έτσι, η πρόταση του Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ μοιάζει να ανοίγει για πρώτη φορά την πόρτα σε μια “συγχρονισμένη” διαδικασία, αν και ο ιρανός ΥΠΕΞ επανέλαβε πως είναι οι Αμερικανοί — η πλευρά που εγκατέλειψε τη συμφωνία — αυτοί που θα πρέπει να “δείξουν την καλή πίστη τους”.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο τηλεοπτικό δίκτυο NBC News και μεταδόθηκε χθες Δευτέρα, ο νέος υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο Άντονι Μπλίνκεν, εκτίμησε ότι θα χρειαστεί “κάποιος χρόνος” προκειμένου το Ιράν να επανέλθει στην πλήρη τήρηση της συμφωνίας και επιπλέον χρόνος για να αποτιμήσει η Ουάσινγκτον αν το Ιράν “τηρεί πράγματι τις δεσμεύσεις του”.
Απαντώντας έμμεσα στον Μπλίνκεν, ο ιρανός ομόλογός του τόνισε πως “το πρόβλημα δεν είναι ο χρόνος”. Ο κ. Ζαρίφ εξήγησε ότι κάποιοι από τους περιορισμούς μπορούν να ξαναρχίσουν να τηρούνται “μέσα σε λιγότερο από μια μέρα”, ενώ κάποιοι άλλοι “σε μερικές ημέρες ή εβδομάδες· αλλά αυτό δεν θα πάρει περισσότερο χρόνο απ’ όσο χρειάζονται οι ΗΠΑ για να προωθήσουν και να εφαρμόσουν τα απαραίτητα προεδρικά διατάγματα” για την άρση των κυρώσεων.
