Αγαπητή μου Λένι,
Γνωρίζω πως είναι απρεπές να σου γράφω γράμμα. Εκτός του ότι δεν γνωριζόμαστε, είσαι νεκρή εδώ και είκοσι χρόνια. Δεν μπόρεσα όμως να αντισταθώ στον πειρασμό να σου απευθυνθώ εκεί στο υπερπέραν από το σωτήριον έτος 2024 για να σου πω ότι τελικά, ναι, είσαι μεγάλη ρουφιάνα.
Σε παρακαλώ να εκλάβεις την τελευταία αυτή προσφώνηση ως κομπλιμέντο. Η τελετή έναρξης των Ολυμπιακών αγώνων στο Παρίσι και κυρίως, η συζήτηση γύρω από αυτήν, απέδειξε πανηγυρικά πως η συνεισφορά σου στη σύγχρονη μαζική κουλτούρα είναι αξεπέραστη.
Προσωπικά, σε σκέφτομαι πάντα σε παρόμοιες φιέστες (όπως και στην δική μας προ ετών, αλλά μην το πεις στους συμπατριώτες μου). Πριν όμως γράψω περισσότερα για την πολιτιστική κληρονομιά που μας χάρισες τόσο απλόχερα, θέλω να σου εξομολογηθώ κάτι που με κάνει να ντρέπομαι. Όταν πρωτοείδα το ντοκιμαντέρ σου Ολυμπία για τους αγώνες στο Βερολίνο το 1936, για κάποιους το σπουδαιότερο εκ των πέντε κινηματογραφικών παιάνων σου στον φασισμό (ας τα πούμε ντοκιμαντέρ, να συνεννοούμαστε), δεν μπόρεσα να αφεθώ στην απόλαυση των πρωτοποριακών σου πλάνων. Παπάδες έκανες, Λένι μου, όμως εγώ, καθώς έβλεπα τα πλήθη να επευφημούν και τους αθλητές να δίνουν ψυχή και σώμα για την διάκριση, σκεφτόμουν κάτι πολύ πεζό: άραγε πόσοι από όλους αυτούς τους χιλιάδες ανθρώπους επέζησαν τα επόμενα εννιά χρόνια από την κόλαση που τους επιφύλασσε ο Μεγάλος Ηγέτης που παρακολουθούσε και αυτός από τις κερκίδες; Πάντως εσύ, Λένι, έδωσες την ψυχή σου για τον Χίτλερ, αν και ένας στρυφνός κριτικός είχε γράψει στα πρώτα σου καλλιτεχνικά βήματα, ως χορεύτριας τότε, πως η ψυχή ήταν μια ιδιότητα που σου έλειπε.
Να μην τα πολυλογώ όμως, και με την τελετή του Παρισιού, τέτοιες πεζές σκέψεις έκανα και με αποσπούσαν από τα εντυπωσιακά πλάνα που φυσικά, μην ανησυχείς, παρά την τεχνολογική πρόοδο, τίποτα απολύτως δεν έχουν να προσθέσουν στα δικά σου. Τα πράματα εδώ κάτω πάνε κατά διαόλου, Λένι: γίνεται γενοκτονία στην Παλαιστίνη, βλέπουμε βιντεάκια κάθε μέρα με κατακρεουργημένα παιδιά, πάμε για Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, με πυρηνικά ίσως αυτήν τη φορά, αλλά τα κράτη και οι πολυεθνικές μιμούνται ακόμα τα επιτεύγματά σου ενώ προβάλλουν μηνύματα όπως «ειρήνη», «ενότητα» και τέτοια… Εσύ φυσικά δεν είχες υποκύψει σε τέτοιες ανόητες παρεκτροπές. Το είχες πει ξεκάθαρα, δεν σε ενδιέφερε η πολιτική. Το μόνο που σε ενδιέφερε ήταν «ό,τι είναι όμορφο, δυνατό και υγιές». Έτσι: η πολιτική είναι το δουλάκι της αισθητικής, και από προχτές, έχει ξεσπάσει εδώ κάτω ένας καβγάς που σε δικαιώνει.
Στην τελετή του Παρισιού λοιπόν είδαμε ανάμεσα σε άλλα και ένα μουσικό παστίς που παρέπεμπε στον Μυστικό Δείπνο όπως αποδίδεται στο έργο ενός επίσης νεκρού καλλιτέχνη, παρόμοιου διαμετρήματος με εσένα. Κάποιοι το ερμήνευσαν ως βλασφημία προς την χριστιανική πίστη, γιατί σε αυτό συμμετείχαν drag queens. Οι διοργανωτές αρνούνται πως διακωμώδησαν τα θεία, ενώ οι υποστηρικτές τους είδαν μια ανατροπή της ηγεμονικής αισθητικής των παραδοσιακά όμορφων, σφριγηλών σωμάτων και μια ανάδειξη της ποικιλομορφίας της ανθρώπινης σεξουαλικότητας, έναντι της ετεροκανονικής καθαρότητας.
Δεν θα σου κάνω τώρα κήρυγμα εσένα για ομοφοβίες και τέτοια. Έλεος, με Ναζί πάρταρες τη δεκαετία του ‘30, ξέρεις από πολυσυντροφικότητα. Άλλο τώρα αν ο Αδόλφος εκκαθάρισε τελικά τους ομοφυλόφιλους, αυτά όλα έγιναν για τον Αγώνα σας. Παρότι όμως εγώ τους θιγμένους από το παστίς τους έχω γραμμένους και τη διασκέδασα τη φάση. βλέπω εδώ μια παρεξήγηση και από τη μεριά των προοδευτικών, στην οποία το έργο σου έχει ήδη απαντήσει. Σοβαρά τώρα, ένα προϊόν μαζικής κουλτούρας μπορεί να απελευθερώνει; Και η δική σου αισθητική ήταν εξάλλου πάντα συμπεριληπτική, ποικιλόμορφη και εξόχως σεξουαλικοποιημένη. Ακόμα και η πιο σκληρή κριτικός του έργου σου (δεν θα πω όνομα, ξέρω πως σε συγχύζει) είχε παραδεχτεί ότι η προώθηση του ωραίου από εσένα ήταν εκλεπτυσμένη. Ανέδειξες όπως έγραφε η διανοούμενη αυτή (εχμ, Σούζαν Σόνταγκ) ήδη από τη δεκαετία του ‘70, την γνήσια προσπάθεια των αθλητών στα καταπονημένα σώματα, εκτίμησες μια σειρά από σωματότυπους και «σε θέματα ομορφιάς δεν [ήσουν] ρατσίστρια». Όχι, δεν ήσουν ρατσίστρια σε θέματα ομορφιάς. Τα ίδια με τους Γάλλους θα είχες κάνει, λέω εγώ, αν ζούσες ακόμα και είχαν καταφέρει να σε αποκαταστήσουν πλήρως οι Δυτικοί θαυμαστές σου. Η κοινωνία της κατανάλωσης και του θεάματος εξάλλου πάντα θα αποζητά την εικονική απελευθέρωση, ενώ σπαρταρά μέσα στα δεσμά της. Γκυ Ντεμπόρ, γατάκι… εσύ περιέγραψες, άλλη προφήτευσε.
Για να κλείσω όμως, επειδή έχω να δω ενόργανη γυμναστική, το είχε πει και ο πιο σημαντικός βιογράφος σου Στίβεν Μπαχ. Σε αποδόμησε δεξιοτεχνικά, σε κατακρεούργησε με 350 σελίδες, αλλά διαφωνούσε κάθετα με όσους προέβλεπαν πως το έργο σου θα έφθινε με την πάροδο του χρόνου. Από τον Πόλεμο των Άστρων, έγραφε το 2007, ως τον Βασιλιά των Λιονταριών της Disney, από την αθλητική φωτογραφία και τις ερωτικά φορτισμένες διαφημιστικές πινακίδες μέχρι τις πολυτελείς σελίδες περιοδικών και την πολιτική στα μέσα ενημέρωσης, όλα αυτά, παντού στον κόσμο «παραμένουν τόσο εμπνευσμένα όσο και διεφθαρμένα από το έργο που τελειοποίησε η Λένι στη Νυρεμβέργη και το Βερολίνο με ένα φακό που κάποτε ένας ιστορικός κινηματογράφου προειδοποίησε ότι υποδηλώνει ‘το ασώματο, πανταχού παρόν μάτι του Θεού’».
Με απλά λόγια, όποιος λέει πως την τελετή του Παρισιού τη σκηνοθέτησε κάποιος άλλος και όχι εσύ, διαπράττει βλασφημία. Όποιος νομίζει ότι παρακολουθούσε υποκειμενικά προχτές, αντί να υποτάσσεται στο βλέμμα ενός αμείλικτου Θεού πλανάται οικτρά. Το μάτι της κάμερας είναι ασώματο, όπως και το φάντασμά σου, και γι’αυτό μπορεί να μας κάνει να ξεχνάμε τόσο εύκολα το ιστορικό μιας προαναγγελθείσας σφαγής.
Ο Θεός σε ευλόγησε με εκατό χρόνια ζωής, Λένι -και ζεις ακόμα. Σε συγχαίρω. Να σου πω και κάτι τελευταίο, να γελάσεις. Ο Σηκουάνας έχει υψηλά επίπεδα E Coli παρότι οι Γάλλοι ξόδεψαν λέει ενάμισι δισ. ευρώ να τον καθαρίσουν. Διάβαζα πως ένας αθλητής τριάθλου προετοιμάζεται να βουτήξει στα νερά με το να μην πλένει τα χέρια του και θυμήθηκα την αυτοβιογραφία σου. Όταν πρωτοείδες τον Χίτλερ να μιλά το 1932, στο Berlin Sportpalast, ένιωσες να παραλύεις, έγραφες, από ένα αποκαλυπτικό όραμα, σαν ένα ημισφαίριο να έσπαγε στα δυο «εκτοξεύοντας έναν τεράστιο πίδακα νερού, τόσο ισχυρό που άγγιξε τον ουρανό και ταρακούνησε τη γη». Αργότερα, ρώτησες τον Αδόλφο την γνώμη του για τους Γάλλους. Όταν σου είπε πως μόνο ένας μεγάλος πολιτικός ηγέτης μπορεί να τους σώσει από την παρακμή, θυμόσουνα ακόμα, μετά από τόσα χρόνια, πως έπινε μεταλλικό νερό.
Ρουφιάνα. Ρουφιάνα…
