Ο αείμνηστος Παναγιώτης Κονδύλης είχε γράψει ότι «η σταλινική Σοβιετική Ένωση νίκησε τον εθνικοσοσιαλισμό, όχι η φιλελεύθερη Γαλλία και η κοινοβουλευτική Αγγλία», και συνέχιζε τονίζοντας ότι «και οι προϋποθέσεις για την επιτυχή στρατιωτική επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Δυτική Ευρώπη το 1944 δημιουργήθηκαν και αυτές στο Στάλινγκραντ» (Από τον 20ό στον 21ο αιώνα, Σελ. 31).
Αν στη θέση της τότε Σοβιετικής Ένωσης του Στάλιν ήταν η σημερινή Ρωσσία του Πούτιν, οι Γερμανοί εθνικοσοσιαλιστές του Χίτλερ, κοινώς οι ναζί, θα είχαν φτάσει μέχρι το Βλαδιβοστόκ, και θα έπιναν σάκε μαζί με τους Ιάπωνες του Χιροχίτο στη Μαντζουρία. Και, ασφαλώς, ούτε οι ευνοϊκές προϋποθέσεις για επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Δυτική Ευρώπη θα είχαν διαμορφωθεί, ούτε η επικράτηση των Αμερικανών στον «Πόλεμο του Ειρηνικού» θα ήταν αναμφίβολη.
Έχω σημειώσει ότι «η μοίρα της αυτοκρατορικής Γερμανίας της εθνικοσοσιαλιστικής περιόδου στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, δηλαδή η ήττα της, κρίνεται σε αποφάσεις, επιλογές και στάσεις της σοβιετικής Ρωσίας/Σοβιετικής Ένωσης και της αυτοκρατορικής Ιαπωνίας: ενεργητικά/θετικά στην πρώτη περίπτωση, παθητικά/αρνητικά στη δεύτερη» (Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης, Σελ. 32).
Θυμίζω ότι η ναζιστική Γερμανία κήρυξε τον πόλεμο κατά των Ηνωμένων Πολιτειών τέσσερις ημέρες μετά την ιαπωνική επίθεση στο Περλ Χάρμπορ, και σχεδόν έξι μήνες μετά την έναρξη της γερμανικής εισβολής στη Σοβιετική Ένωση. Παράλληλα, η Αγγλία προσπαθούσε εναγωνίως και ανεπιτυχώς να πείσει τη Σοβιετική Ένωση να κηρύξει πόλεμο κατά της Ιαπωνίας, προκειμένου να ανακουφιστεί η θέση της στην Ανατολική Ασία, ενώ η Γερμανία ανέμενε η Ιαπωνία να εισβάλει στη Σοβιετική Ένωση, η οποία τελικά επιτέθηκε στην αμερικανική ναυτική, στρατιωτική και αεροπορική βάση του Περλ Χάρμπορ, γεγονός που αποτελεί σημείο έναρξης του «Πόλεμου του Ειρηνικού».
Ο «Πόλεμος του Ειρηνικού», ως ονομασία, αποτελεί μια επινόηση των Αμερικανών (το ίδιο ισχύει και για τον «Πρώτο» Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως βάφτισαν αναδρομικά οι Αμερικανοί τον Μεγάλο Πόλεμο). Ωστόσο, από το 1941 μέχρι το 1945 δεν υπήρξε ούτε ένας Ιάπωνας που να πολέμησε σε έναν τέτοιο πόλεμο. Αν ρωτούσε κάποιος τους ανθρώπους του ναυτικού, της αεροπορίας και του στρατού της αυτοκρατορικής Ιαπωνίας για κάποιον «Πόλεμο του Ειρηνικού» θα τον κοιτούσαν με απορία, δίχως να μπορούν να καταλάβουν τι εννοεί.
Οι Ιάπωνες πολέμησαν τον Μεγάλο Ανατολικό Ασιατικό Πόλεμο, ή τον Μεγάλο Πόλεμο της Ανατολικής Ασίας (Great East Asian War), ο οποίος διήρκεσε είτε από το 1931 μέχρι το 1945, με σημείο έναρξης την ιαπωνική εισβολή στη Μαντζουρία, είτε από το 1937 μέχρι το 1945, δηλαδή από την εισβολή της Ιαπωνίας στην Κίνα και την έναρξη του Β΄ Σινοϊαπωνικού Πολέμου -που μπορεί να θεωρηθεί και ως σημείο έναρξης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αντί της εισβολής της Γερμανίας στην Πολωνία δύο χρόνια αργότερα, το 1939, όπως θέλει η επίσημη ιστοριογραφία του Β΄ΠΠ (Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης, Σελ. 39, 112, 241).
Από μη ευρωκεντρική σκοπιά ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ξεκίνησε στην Ανατολική Ασία, το 1937, και τέλειωσε στην Ανατολική Ασία, το 1945-, με μεγάλες κλιμακώσεις και σημεία καμπής την ιαπωνική εισβολή στη γαλλική Ινδοκίνα το 1940, την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ και την κήρυξη πολέμου των Ηνωμένων Πολιτειών κατά της Ιαπωνίας και της Γερμανίας κατά των Ηνωμένων Πολιτειών το 1941, το σοκ της πτώσης των βρετανικών αποικιών του Χονγκ Κονγκ, των Φιλιππίνων και της Σιγκαπούρης, με την τελευταία να αποτελεί τη μεγαλύτερη παράδοση στη βρετανική στρατιωτική ιστορία, και την κήρυξη πολέμου της Σοβιετική Ένωσης κατά της Ιαπωνίας και τη σοβιετική εισβολή στη Μαντζουρία το 1945, μέσω της οποίας ολοκληρώνεται ο κύκλος που ξεκίνησε το 1931 με την ιαπωνική εισβολή στη Μαντζουρία. Γι’ αυτόν τον πόλεμο στερήθηκαν, πείνασαν και σκοτώθηκαν οι Ιάπωνες, όχι απλώς για κάποιον τετραετή «Πόλεμο του Ειρηνικού», όπως θέλει η αμερικανοκεντρική ιστοριογραφία και αυτοκατανόηση.
Ο πόλεμος αυτός έχει ονομαστεί με διάφορους τρόπους. Ως «Μεγάλος Ανατολικός Ασιατικός Πόλεμος» αποτελεί την αυτοκατανόηση των Ιαπώνων κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ως «Πόλεμος του Ειρηνικού» αποτελεί την αυτοκατανόηση του νικητή, που επιβλήθηκε μεταπολεμικά και στον ηττημένο, μετατρέποντας ολόκληρο τον πόλεμο του μεγάλου νησιωτικού κράτους σε αμερικανοκεντρικό και συρρικνώνοντας την εστίαση της Ιαπωνίας στις Ηνωμένες Πολιτείες ως εχθρό, κατά τη διάρκεια του πολέμου, και ως σύμμαχο, μεταπολεμικά. Ως «Δεκαπενταετής Πόλεμος» εστιάζει στη μακροπρόθεσμη επιθετικότητα της Ιαπωνίας έναντι των λαών της ανατολικής Ασίας και αποσκοπεί στη συμφιλίωση της χώρας με τα κράτη της Ανατολικής Ασίας (με παρόμοιο τρόπο που έγινε η συμφιλίωση της Γερμανίας με τα κράτη της Ευρώπης). Ως «Ασιατικό Θέατρο» του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου δίνει έμφαση στις σχέσεις της Ιαπωνίας με τις δυνάμεις του Άξονα, ιδιαίτερα με τη Γερμανία, υποβαθμίζοντας τον πόλεμο της Ιαπωνίας στην Ασία ως δευτερεύουσας σημασίας και ενσωματώνοντας τον σε ένα ευρωκεντρικό πλαίσιο. Ενώ ως «Σινο-Ιαπωνικός Πόλεμος» τονίζει και επικρίνει την εγκληματικότητα του στρατού της Ιαπωνίας εναντίον της Κίνας.
Και επειδή η αμερικανοκεντρική αφήγηση του «Πολέμου του Ειρηνικού» ήταν αδύνατον να σταθεί μεταψυχροπολεμικά, καθώς όπως (υποτίθεται ότι) είχε πει ο συμπατριώτης των Αμερικανών, Αβραάμ Λίνκολν, «Μπορείς να κοροϊδεύεις πολλούς για λίγο καιρό, λίγους για πολύ καιρό αλλά όχι όλους όλο τον καιρό», οι Αμερικανοί μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου επινόησαν μια ακόμα ονομασία, η οποία όμως φρόντισαν να μην αναιρεί ή να μην ξεφεύγει ιδιαίτερα από την προηγούμενη: Και εγένετο ο «Πόλεμος της Ασίας του Ειρηνικού» (Asia–Pacific War) τη δεκαετία του 1990, για να αντικατοπτρίζει την πολλαπλότητα και τον μη στενά αμερικανοκεντρικό χαρακτήρα του πολέμου της Ιαπωνίας.
Η Ιαπωνία υπήρξε η μόνη περίπτωση μεγάλης δύναμης στην ανθρώπινη ιστορία που πολέμησε και με τα τρία μεγαλύτερα κράτη της εποχής της, μέσα σε διάστημα λίγων ετών: την Κίνα, τις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ. Μάλιστα, αν σταθμίσουμε και τις αποικιακές κτήσεις τόσο της Βρετανικής όσο και της Γαλλικής αυτοκρατορίας, τότε οι Ιάπωνες είναι ο μόνος λαός επί της γης, σε ολόκληρη την ανθρώπινη ιστορία, που πολέμησαν εναντίον και των πέντε μεγαλύτερων κρατών της εποχής τους. Κι όμως, οι Αμερικάνοι κατάφεραν να μετατρέψουν αυτόν τον τιτάνιο αγώνα σε «Πόλεμο του Ειρηνικού» με επίκεντρο τον εαυτό τους, τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, για σχεδόν για μισό αιώνα.
Αυτή αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες παραποιήσεις, διαστρεβλώσεις ή αλλοιώσεις ιστορικού νοήματος στην ανθρώπινη ιστορία, αλλά οι Αμερικανοί ειδικεύονται στην αλλοίωση των ιστορικών νοημάτων, συνήθως μέσω της αναδρομικής κατασκευής μιας αμερικανοκεντρικής ιστοριογραφίας, αφήγησης και ερμηνείας.
Αυτή είναι η δύναμη και η εξουσία του νικητή επί των λέξεων, των ονομάτων και των εννοιών, επί των ιστορικών νοημάτων και των πολιτικών σημασιών, δηλαδή επί των ανθρώπινων συνειδήσεων.
