Το ποδόσφαιρο μετατρέπεται όλο και πιο πολύ με το πέρασμα των χρόνων σε ένα δελεαστικό τηλεοπτικό προϊόν αλλά και σε ένα ακόμη όχημα για τη συγκέντρωση πλούτου και εξουσίας.

Είναι όμως μόνο αυτό;

Έχω θέσει πολλές φορές στο παρελθόν την ερώτηση στον εαυτό μου: «Μπορούμε να μιλήσουμε για το ποδόσφαιρο μένοντας μόνο στα επιχειρηματικά συμφέροντα που το επηρεάζουν, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη τι συμβαίνει στις κερκίδες των γηπέδων;».

Η απάντηση για μένα είναι αρνητική καθώς επιμένω να πιστεύω πως «το ποδόσφαιρο δεν είναι ένα ακόμη άθλημα. Εντάξει, αν δεν θέλουμε, μπορούμε να μην το ονομάσουμε «όπλο της επανάστασης», όπως έλεγε ο πάντα ενθουσιώδης Τσε Γκεβάρα. Είναι, όμως, ακόμα και σήμερα, που οι τιμές των εισιτηρίων τις αποκλείουν, το μπαλέτο των μαζών, όπως συνήθιζε να λέει ο Ντιμίτρι Σοστακόβιτς.

Τη δική του απάντηση θα μας δώσει τις επόμενες ημέρες η ταινία «Στην υπεράσπιση μιας πίστης», η οποία θα προβληθεί για πρώτη φορά στην Αθήνα τη Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου στον κινηματογράφο Τριανόν (20: 30) και στη Θεσσαλονίκη την Τρίτη 18 Φεβρουαρίου στον κινηματογράφο Μακεδονικόν (17:00)

Η διοργάνωση των προβολών γίνεται, διόλου τυχαία, από το «Humba», «το τριμηνιαίο περιοδικό για το κοινωνικό και πολιτικό νόημα των σπορ, την εμπειρία του γηπέδου, την οπαδική κουλτούρα και τον κόσμο της κερκίδας».

Η ταινία «Στην υπεράσπιση μιας πίστης» αποτελεί μία πραγματικά σπουδαία κινηματογραφική δουλειά που ξεδιπλώνει την 30χρονη πορεία της Curva Nord της Αταλάντα, μέσα από την αφήγηση ενός από τους πλέον εμβληματικούς της ultras, του Claudio «Bocia» Galimberti. Η ιδιαιτερότητά της έγκειται στο ότι όσα πραγματεύεται, όσα προσπαθεί να αναδείξει δεν αποτελούν κοινό τόπο μόνο για τους μυημένους, πρώην, νυν (αλλά και αεί) θαμώνες των πετάλων και των πιο σκοτεινών σημείων των γηπέδων.

Ο ίδιος ο σκηνοθέτης Anrea Zambelli, ο οποίος θα παρίσταται και στις δύο προβολές για συζήτηση με το κοινό μας προϊδεάζει: «Γνώρισα την Μπότσια το 1994, όταν ήμασταν και οι δύο στα είκοσί μας. Μου άρεσε ο τρόπος του να είναι “ultra” αμέσως. Για αυτόν ήταν τρόπος ζωής, τρόπος εξέγερσης. Γενναιόδωρος και γενναίος, πάντα έτοιμος να βοηθήσει τους πιο αδύναμους. Πάντα απρόθυμος να σκύψει το κεφάλι του μπροστά στις μεγάλες δυνάμεις. Δεν είναι περίεργο που έγινε ο ηγέτης των σκληροπυρηνικών οπαδών της Αταλάντα. Το 1998 άρχισα να τον κινηματογραφώ και δεν σταμάτησα ποτέ. Ακολούθησα όλα τα στάδια της ταραχώδους ζωής του. Το να παρακολουθείς τη ζωή του Bocia σημαίνει όχι μόνο να παρακολουθείς τις αλλαγές που έχουν συμβεί στην υποκουλτούρα των ultras και στο ποδοσφαιρικό σύστημα ειδικά, αλλά και την εξέλιξη της ιταλικής κοινωνίας και του παγκόσμιου κόσμου γενικότερα. Η ζωή του Bocia είναι μια ιστορία αντίστασης και ανθεκτικότητας: Πάντα μπορούσε να δώσει στον εαυτό του μια δεύτερη ευκαιρία, βρίσκοντας τη δύναμη να μην τα παρατήσει».

Και κάπως έτσι η ταινία με βάση και ορμητήριο το πέταλο των φανατικών οπαδών της Αταλάντα μας μιλάει, μέσα από τα δικά τους στόματα, για το τί σημαίνει το ποδόσφαιρο για αμέτρητους ανθρώπους σε όλο τον πλανήτη, για τις σχέσεις και τις κοινότητες που δομεί χωρίς να τις αγιοποιεί. Για την αγάπη για την πόλη ή/ και την ομάδα και την ταυτότητα που χτίζεται γύρω από αυτή, για την αστυνομική βία, για τον ρόλο των οργανωμένων οπαδών πέρα από τον παραμορφωτικό φακό των ΜΜΕ που αναπαράγουν τα δελτία τύπου των κυβερνήσεων και της αστυνομίας. Για το ότι, όχι λίγες φορές, έχουν καταφέρει να δράσουν ως συνεκτικός δεσμός και να στέκονται ως ένα από τα τελευταία συλλογικά κύτταρα ολόκληρων γειτονιών, πόλεων ή και χωρών κόντρα στο ατομικιστικό αφήγημα της εποχής μας.

Σήμερα, ο Claudio «Bocia» Galimberti είναι πηδαλιούχος ενός αλιευτικού σκάφους στην Αδριατική Θάλασσα. Αλλά για όλη την υπόλοιπη ζωή του ο Claudio ήταν μέλος των σκληροπυρηνικών υποστηρικτών της Atalanta B.C του Μπέργκαμο. -μια από τις πιο σεβαστές ομάδες στη σκηνή των διεθνών οπαδών του ποδοσφαίρου. Ένας αρραβώνας πλήρους απασχόλησης που έζησε με απόλυτη αφοσίωση και που τον οδήγησε να είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της «Curva Nord» από το 2000. Η ταινία αφηγείται τις δύο τελευταίες δεκαετίες της ζωής του, μια περίοδο κατά την οποία η ιταλική κοινωνία έχει υποστεί μια φρενήρη και βαθιά εξέλιξη.

Ξεκινά με τις βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία τη δεκαετία του ’90 και στη συνέχεια τεκμηριώνει τη δίνη της καταστολής που οδήγησε σε πολλές δίκες και την εξορία του από το Μπέργκαμο. Η ταινία περιγράφει επίσης τη διαδικασία μέσω της οποίας το ποδόσφαιρο, από ένα λαϊκό παιχνίδι, έχει μετατραπεί σε μια παγκόσμια επιχείρηση, μια οργουελική ψυχαγωγία για παρακολούθηση στην τηλεόραση -με τα περίπτερα να αδειάζουν τελικά από την πανδημία του Covid. Είναι η ιστορία της ζωής ενός αδυσώπητα επαναστάτη, με ακλόνητη ηθική, αφιερωμένη σε έναν σκοπό: Την ελπίδα να είναι ο κόκκος άμμου που σταματά τον κινητήρα.

– – – – – – –

Πληροφορίες παραγωγής
^{Χώρα: Ιταλία
Έτος: 2023
Διάρκεια: 102′
Γλώσσα: Ιταλικά
Απόδοση ελληνικών υποτίτλων: gruppo Atalanta Ioannina
Σκηνοθεσία: Andrea Zambelli
Μοντάζ: Cristina Sardo
Με τον: Claudio “Bocia” Galimberti
Παραγωγή: Andrea Zanoli – Lab 80 film, Davide Ferrario – Rossofuoco
Festival: Torino Film Festival www.lab80.it/–www.rossofuocofilm.it}