Ήταν Δευτέρα 10 Μαρτίου 2025 όταν ένα βίαιο παράδοξο συμβάν εξελίχθηκε στην Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου όπου μεταξύ άλλων παρουσιαζόταν η έκθεση «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου» στο Μεσοπάτωμα, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ενδιάμεσος Χώρος». Στην έκθεση παρουσιάζονταν τέσσερα έργα των καλλιτεχνών Χριστόφορου Κατσαδιώτη  και Τάσου Μαντζαβίνου όταν αυτή διεκόπη αιφνιδίως με βίαιη επίθεση  του καρδιοχειρουργού Νίκου Παπαδόπουλου και βουλευτή Β΄ Θεσσαλονίκης με το κόμμα «Νίκη» από τις εθνικές εκλογές του Ιουνίου του 2023. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Εθνικής Πινακοθήκης ο βουλευτής προσέγγισε τον χώρο της έκθεσης συνεπικουρούμενος από έτερο άτομο (τα στοιχεία του οποίου δεν είναι στη δημοσιότητα για κάποιο λόγο) αποκαθήλωσε τα εκθέματα από τη θέση τους ένα προς ένα ρίπτοντας τα κάτω και σπάζοντάς τα.

Θα προσπεράσουμε εν τάχει τη σκανδαλώδη ποινική προνομιακή μεταχείριση του βουλευτή που αφέθηκε ελεύθερος ενώ κρατήθηκε απλώς για λίγο στην Εθνική Πινακοθήκη την ίδια στιγμή που εκτός αυτής προσέρχονται οι ανεξάρτητος βουλευτής και δικηγόρος Παύλος Σαράκης από κοινού με τον βουλευτή της Νίκης, Νίκο Βρεττό για να διαμαρτυρηθούν για την παράνομη κράτηση του «μπαχαλάκια» βουλευτή και θα σταθούμε εκεί που έχει για μας σημασία η υπόθεση: πώς εγγράφεται το όλο περιστατικό στον δημόσιο λόγο και τι σηματοδοτεί για την αξιακή σύγκρουση κοσμικότητας και θρησκευτικού φανατισμού στην ελληνική κοινωνία.

Για αρχή το κόμμα Νίκη εμφανίζεται από το πουθενά το 2019 ως «Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα» στην εγχώρια κεντρική πολιτική σκηνή αλλά θέτει υποψηφιότητα μόλις δύο μήνες πριν από τις εθνικές εκλογές του 2023. Πρόεδρος του κόμματος είναι ο 58χρονος Δημήτρης Νατσιός ο οποίος σύμφωνα με το βιογραφικό του τουλάχιστον είναι εκπαιδευτικός, θεολόγος και αρθρογράφος. Πριν την εμπλοκή του με την πολιτική είχε γίνει ευρύτερα γνωστός ως πρωταγωνιστής της εκστρατείας εναντίον της Μαρίας Ρεπούση και της συγγραφικής ομάδας των νέων εγχειριδίων εκπαίδευσης, ανάμεσα στα οποία ήταν το βιβλίο Ιστορίας της Στ’ Δημοτικού το μακρινό 2006 που τελικά απεσύρθη ένα χρόνο αργότερα. Το 2015 το όνομα του προκύπτει στις υπογραφές της ιδρυτικής διακήρυξης του κόμματος ΡΙΖ.Ε.Σ. (Ριζοσπαστικός Εθνικός Συναγερμός) ένα κόμμα με ιδεολογικές αρχές όχι πολύ μακρινές από αυτές της Νίκης με ιδρυτή τον δικηγόρο και πολιτικό Βασίλη Καπερνάρο. Ναι, τον ίδιο Καπερνάρο τον κομιστή των επί δύο έτη χαμένων βίντεο που ανευρέθηκαν σε ένα ηλεκτρονικό κάδο σκουπιδιών δύο μέρες πριν δοθούν στη δημοσιότητα από τον δημοσιογράφο Άρη Πορτοσάλτε και που φέρεται να πιστοποιούν ότι η επίμαχη εμπορική αμαξοστοιχία που συγκρούστηκε με την επιβατική στα Τέμπη στις 28 Φλεβάρη του 2023 με τραγικό απολογισμό 57 νεκρούς δεν μετέφερε κάποιο μη δηλωθέν φορτίο.

Παρά το σύντομο προεκλογικό χρόνο που είχε στη διάθεσή της, η «Νίκη» συγκέντρωσε ποσοστό εισόδου στη Βουλή της τάξεως του 3,7% κάτι που απέφερε στο κόμμα 10 κοινοβουλευτικές έδρες. Τι σημαίνει αυτό για τον πολιτικό χάρτη του κοινοβουλίου και τις αξίες και ιδέες που αντιπροσωπεύονται εκεί; Αρκεί να διαβάσουμε στον ορισμό της ταυτότητας του στην επίσημη κομματική ιστοσελίδα ως κόμμα που επιδιώκει κάποιου είδους πολιτικό ανένδοτο «με απώτερο στόχο την κατάργηση της κομματοκρατίας, την επαναφορά της πραγματικής δημοκρατίας και την απαλλαγή μας από τα δεσμά της Νέας Τάξης Πραγμάτων». Στο δε, καταστατικό του αξίζει μνεία σε δύο από τους στόχους του κόμματος με την κωδική αρίθμηση ε. και στ. που μας αφορούν εν προκειμένω. Τους παραθέτουμε επ΄επακριβώς για την αποφυγή τυχόν κατηγορίας παρερμηνείας:

ε. Η ανασυγκρότηση της Παιδείας για την διατήρηση και προβολή των διαχρονικών αξιών και αρχών του Ελληνισμού και της Ορθόδοξης Πίστης.

στ.   Η υποστήριξη της ελληνικής παραδοσιακής οικογένειας, των γεννήσεων, αλλά και του αγέννητου παιδιού για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος.

Μπορούμε μόνο να υποθέσουμε ότι η επίθεση του βουλευτού Νίκου Παπαδόπουλου στην Εθνική Πινακοθήκη, επίθεση την οποία κάποια ΜΜΕ δεν  τείνουν να αντιμετωπίζουν ως βανδαλισμό προϊόν φονταμενταλισμού ή ως πράξη μίσους ενδεχομένως αλλά περισσότερο ως την ενδιαφέρουσα μιντιακά ιδιοτροπία ενός βουλευτή που αξίζει να συζητηθεί και μάλιστα να πει και ο ίδιος τη γνώμη του, ότι έχει να κάνει με την πιστή εφαρμογή του άρθρου πέντε του καταστατικού του κόμματος. Ότι η επίθεση στην Πινακοθήκη και ο βανδαλισμός έργων τέχνης, πράξεις που μια σειρά δημόσιων προσώπων είτε υπερασπίζονται ανοιχτά στο όνομα της πίστης, είτε κλείνουν το μάτι δεν είναι τίποτα λιγότερο από μια μίνιμουμ συμβολή στη διατήρηση και προβολή των διαχρονικών αξιών και αρχών του ελληνισμού και της ορθόδοξης πίστης. Μένει να δούμε ενδεχομένως ποια θα είναι η μάξιμουμ συμβολή.

Το βασικό ζητούμενο οπότε είναι τόσο η μιντιακή διαχείριση όσο και η τοποθέτηση του συνόλου του πολιτικού συστήματος ακριβώς πάνω στην επίμαχη πράξη. Και μπορεί η πλειοψηφία των δηλωμένων προοδευτικών δυνάμεων να καταδικάζει εντόνως την πράξη δίνεται όμως η εντύπωση πως σε ένα κομμάτι του πολιτικού κόμματος αντιμετωπίζεται είτε ως παιδική αταξία,  είτε και ως τραβηγμένη αλλά δικαιολογημένη αντίδραση. Αυτό που λείπει δηλαδή είναι μια ομόθυμη πολιτική καταδίκη για το συμβάν. Λείπει μια ατμόσφαιρα γενικής κατακραυγής, ένα κλίμα «je suis» σε συμπαράσταση με τους καλλιτέχνες των οποίων τα έργα βανδαλίστηκαν. Λείπει μια σφοδρή μαζική αντίδραση από τον κόσμο της τέχνης και τον κόσμο του θεάματος. Λείπουν δημόσιες τοποθετήσεις διαφόρων ευαγών ιδρυμάτων προώθησης της συμπερίληψης. Λείπουν έξαλλοι δημοσιολογούντες στα τηλεοπτικά παράθυρα που διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους στο όνομα του νόμου και της τάξης που διασαλεύτηκαν. Λείπει το να ακουστεί από σύσσωμο το δημοκρατικό τόξο με το συνηθισμένο στόμφο που έπεται τέτοιων πράξεων το περίφημο «καταδικάζουμε τη βία από όπου κι αν προέρχεται».

Αυτό που δεν έλειψε όμως είναι η ανακοίνωση της Ιερά Συνόδου για ένα περιστατικό που έγινε στο όνομα της ορθόδοξης πίστης. Ανακοίνωση που αντί να καταδικάσει με αποτροπιασμό μια παράνομη πράξη βανδαλισμού καταδίκασε την ίδια την έκθεση και κατ’ επέκταση και την Πινακοθήκη που την εξέθεσε και ως δια μαγείας λίγες μέρες μετά η Εθνική Πινακοθήκη ανακοίνωσε και την απόσυρση των εν λόγων έργων για «λόγους ασφαλείας» εγείροντας κάποιες ελάχιστες αντιδράσεις.

Η απόσυρση των εν λόγω έργων μετά από ότι έχει συμβεί για «λόγους ασφαλείας» μόνο ως δήλωση μετανοίας απέναντι στην Ιερά Σύνοδο μπορεί να θεωρηθεί. Μια μετάνοια και μια δήλωση συμμόρφωσης για το μέλλον.  Γεγονός που αποκαλύπτει και το πού κεντροβαρίζει η Πολιτεία στο ζήτημα αυτό. Σίγουρα όχι στην ελεύθερη έκφραση της τέχνης στο 2025 αλλά στην πλήρη αποδοχή της άποψης της εκκλησίας πάνω στα ζητήματα της τέχνης. Πρόκειται φυσικά για τετελεσμένο που υποδηλώνει όχι μόνο το δικαίωμα της εκκλησίας να εκφέρει άποψη για την τέχνη αλλά το γεγονός ότι έχει την πολιτική να την επιβάλει νομιμοποιώντας πράξεις βίας και διεγείροντας τρίτους σε άλλες στο μέλλον αν υπάρξει ξανά ανάγκη «διατήρησης και προβολής των διαχρονικών αξιών και αρχών του Ελληνισμού και της Ορθόδοξης Πίστης».

Είναι δε τόσο εκκωφαντική η απουσία της οργανωμένης πολιτείας πάνω στο θέμα που οδήγησε και την Πινακοθήκη στην απόσυρση των έργων που το συγκεκριμένο τετελεσμένο μόνο ανησυχία μπορεί να προκαλεί για το μέλλον. Πού είναι ένας πρωθυπουργός, ένας υπουργός προστασίας του πολίτη, ένας υπουργός δικαιοσύνης να παίρνουν θέση ενάντια στο έγκλημα και την παρανομία, να καταγγέλλουν τα άκρα, να δηλώνουν την αυτονόητη συμπαράσταση του κράτους στην ελευθερία της τέχνης και να καταστούν εγγυητές της ασφάλειας της πινακοθήκης από επίδοξους βάνδαλους; Είναι δυνατόν ολόκληρο κράτος να μην μπορεί να εγγυηθεί ότι τέσσερεις πίνακες θα εκτίθενται σε κάποιο μουσείο με αποτέλεσμα αυτοί να αποσύρονται για λόγους ασφαλείας; Ή μήπως δεν θέλει; Γιατί είναι δεδομένο ότι αντίστοιχη επίθεση ενός άθεου σε μια εκκλησία θα είχε προκαλέσει πολιτικό σεισμό, όλοι θα μιλούσαν για τρομοκρατία, πιθανώς να υπήρχαν προφυλακίσεις και βαρύτατες ποινές στο στάδιο της δίκης. Μήπως λοιπόν στο βάθος κήπος δεν καταδικάζεται κάθε βία από όπου κι αν προέρχεται;  Να αναφέρουμε εδώ πως μέχρι και τη στιγμή της σύνταξης του κειμένου παραμένει μετέωρη εν μέσω καταγγελλόμενων απειλών ακόμα και για βόμβες στην Πινακοθήκη η επιστροφή των επίμαχων καλλιτεχνικών έργων ή όχι καθώς είμαστε σε αναμονή αποφάσεων από το ΔΣ της εθνικής πινακοθήκης.

Το περιστατικό με την Εθνική Πινακοθήκη έχει βαρύνουσα πολιτική σημασία και για ένα ακόμα λόγο. Δεν μιλάμε για την πράξη ενός απλού ιδιώτη αλλά ενός βουλευτή που καλείται να υπηρετεί τη νομιμότητα. Η αυτοδικία ενός βουλευτή, μια αυτοδικία στο φως της ημέρας, που παραμένει ατιμώρητη και υπερασπίσημη στον δημόσιο λόγο, όποιο πρόσχημα κι αν έχει, καταστρατηγεί το βασικό όρο του κοινωνικού συμβολαίου περί ισονομίας σε μια δημοκρατία. Όταν δε η αυτοδικία αυτή όχι μόνο ξεπλένεται αλλά επικροτείται και από πάνω τόσο από μεμονωμένους εκπροσώπους όσο και από την κεφαλή της εκκλησίας, τότε έχουμε μια de facto κατάσταση στην οποία η εκκλησία έχει πάει σε άλλη πίστα την εμπλοκή της στην κεντρική πολιτική σκηνή με τα υπόλοιπα προοδευτικά κόμματα να αδυνατούν να επηρεάσουν τους συσχετισμούς. Το αποτέλεσμα εκείνο που χθες θα ήταν γραφικό και αντικείμενο σάτιρας και χλεύης να γίνεται διαμορφωτής πολιτικής ατζέντας.

Μήπως να αρχίσουμε σοβαρά να ανησυχούμε τι θα δούμε αν οι ίδιες δυνάμεις αποφασίσουν να παίξουν πιο δυναμικά μπαλίτσα και με το έκτο κομμάτι του καταστατικού του κόμματος «Νίκη» που αφορά την προστασία του δικαιώματος του αγέννητου παιδιού στη ζωή; Γιατί αν για απλούς πίνακες κάνουν βανδαλισμούς και περνάει για λόγους ασφαλείας σε αυτήν την περίπτωση τι έχουμε να δούμε;