Συνήθως όταν λέμε γκράφιτι εννοούμε τα tags. Λέξεις ή φράσεις που θέλουν να πουν κάτι. Να βροντοφωνάξουν μια αντίθεση, να καλέσουν σε επανάσταση ή αντίσταση, να δηλώσουν μια καψούρα ή το πέρασμα από αυτή τη ζωή. Αυτή είναι η υπογραφή μου. Υπήρξα και γω εδώ. Δεν ξέρατε για τι πάσχισα και πόσο πάσχισα, αλλά παρέμεινα ζωντανός. Ή απλά ήθελα να μαγαρίσω το καθαρισμένο μάρμαρο. Να βρωμίσω την εξυγίανση του αστικού περιβάλλοντος, να θυμίσω ότι εδώ δεν έχουμε ζωή. Ούτε λεφτά για το νοίκι. Τέλος πάντων, στα στενά της Κυψέλης υπάρχει ένα γκράφιτι με ένα γνωστό ονοματεπώνυμο. Αυτό της Kate Moss.
Υπάρχει σίγουρα στην οδό Πάρου. Έχει διαποτίσει το αρτιφισιέλ στον ισόγειο τοίχο μιας πολυκατοικίας χωρίς κανένα αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον. Μιας σαν όλες τις άλλες. Μαύρο χρώμα, δύο λέξεις. Κι ένα ακόμα στην οδό Σύρου. Ανάμεσα σε λοξές ταγκιές, υπογραφές παιδιών του δρόμου που στο μεταξύ μπορεί να μεγάλωσαν, αυτοκόλλητα για αποφράξεις, αφίσες με πολιτικά συνθήματα ή για καλλιτεχνικά δρώμενα που δεν προλαβαίνουν να ξεφτίσουν από τον καιρό έτσι όπως τη θέση τους παίρνουν άλλες σε μια διαρκή κίνηση λόγου, οργής ή απογοήτευσης. Το όνομα ενός μοντέλου, ενός super model για την ακρίβεια, δίπλα στο βρώμικο μπαλκόνι ενός ημιώροφου. Από εκείνες τις γωνίες που μπορείς να βρεις παρατημένα τα πάντα, από ένα ποτήρι τελειωμένου φρέντο μέχρι ένα παπούτσι, από άδεια σακουλάκια μιας παραμύθας μέχρι το αυγό ενός περιστεριού. Που λες, κάθε φορά, τι να διαδραματίστηκε εδώ πέρα; Ποια ιστορία μπορεί να μας διηγηθεί αυτή η συντεταγμένη πριν την καταπιεί το εφήμερο;
Υπάρχει σίγουρα και σε κανα δυο άλλους δρόμους, αλλά η μνήμη δεν μπορεί να ανασύρει τα συγκεκριμένα αρχεία. Μπορεί να τα είδες μια βραδιά που γυρνούσες μεθυσμένος, ή ερωτευμένος. Ή που δεν ήθελες τίποτα πια. Ούτε τον έρωτα, ούτε τις αυξήσεις στο ρεύμα, ούτε την πολιτική αλητεία, ούτε τους πολεμικούς εξοπλισμούς. Ούτε την κοινωνική αναταραχή, την ασφυξία, τον πολιτιστικό μαρασμό, την γενοκτονία, την ανθρωποκτονία, την γυναικοκτονία. Το πώς βγαίνει ο μήνας με έναν μισθό. Το τι θα κάνουμε αν μας τύχει κάτι, χτύπα ξύλο. Πού θα βρεις πάρκινγκ, πάλι μια ώρα θα φέρνεις γύρω γύρω. Αλλά βαρέθηκες κιόλας. Τους ενδεδυμένους την προοδευτικότητα, τους συντηρητικούς που βγήκαν ξεθαρρεμένοι από τα λαγούμια τους, τις ατέρμονες φιλοσοφίες και την με το ζόρι πνευματική εμπροσθοφυλακή. Ε, κάτι τέτοιες σκέψεις είναι αρκετά ικανές να σε κάνουν να ξεχάσεις σε ποιους άλλους δρόμους βρίσκονται τα γκράφιτι της Kate Moss.
Η έκπληξη, πάντως, είναι κάθε φορά αμείωτη. Είτε το ξαναβλέπεις στην οδό Πάρου, είτε στην οδό Σύρου. Σαν να είναι η πρώτη φορά. Και με κάθε μάλιστα καιρό. Σε κάθε εποχή του χρόνου. Μπορεί να βρέχει και να προσπαθείς να ισορροπήσεις ανάμεσα σε σπασμένες πλάκες πεζοδρομίου, μια σακούλα σκουπιδιών, εκκρίσεις διαφόρων τύπων και προελεύσεων, γνωρίζοντας από ένστικτο πια αν πρόκειται να σου έρθει κάτι στο κεφάλι. Τα αθηναϊκά πεζοδρόμια είναι ένας στίβος μάχης, έχεις γίνει λοκατζής προσπαθώντας να επιβιώσεις περπατώντας σε αυτά. Ή ένας χορευτής, ένας Νουρέγιεφ της Κυψέλης, ανάλογα πώς το βλέπει κάποιος ή πώς τη βρίσκει. Και ξαφνικά όλα γίνονται μια πασαρέλα. Γιατί διαβάζεις το όνομα της Kate Moss.
Μπορεί να είναι Άνοιξη, όπως τώρα. Η μόνη ένδειξη ότι όλος αυτός ο συρφετός που φωτίζεται από τις ακτίνες του ήλιου δεν είναι ξεσηκωμένη μπίχλα αλλά γύρη είναι οι ολάνθιστες νερατζιές. Πείθεσαι. Δεν θέλεις και πολύ. Δεν έχεις άλλωστε το περιθώριο παρά να πιστέψεις μέχρι το τελευταίο σου κύτταρο ότι όλο αυτό είναι γύρη. Σε λίγο καιρό τα νεράντζια θα πέφτουν στους δρόμους και θα σαπίζουν στους 50 βαθμούς Κελσίου, αλλά τώρα είναι Άνοιξη. Κρατάει λίγο και μπορείς μόνο να σκεφτείς την Kate Moss. Για μια στιγμή, δεν σε συνθλίβει η πραγματικότητα, αιφνιδιασμένος από το παράταιρο προχωράς με έναν άλλο βηματισμό. Ξεθάβεις μέσα σου όλη τη Θεωρία του Βαδίσματος του Ονορέ Ντε Μπαλζάκ, περπατάς φέρνοντας το ένα πόδι μπροστά ακριβώς από το άλλο, γέρνοντας λίγο το κεφάλι, τόσο όσο, όχι σαν να έχεις πάθει ψύξη. Όπως κάνουν τα μοντέλα. Διανύεις λίγα μέτρα σαν να έχεις αποσπαστεί από αυτή τη διάσταση, από αυτή την πραγματικότητα καλύτερα, σαν όλες οι καταχρήσεις και κυρίως οι ψυχολογικές να μην κατάφεραν να σε κατεδαφίσουν. Παρέμεινες όρθιος, παρόλα αυτά. Επιστρέφεις νοερά στα πολύ παλιά χρόνια, όταν η Kate Moss σηματοδοτούσε μια νέα εποχή στο εξώφυλλο του περιοδικού Face. Ακόμα και σε αυτή την πινέζα του χάρτη, σε ένα χωριό που όσο μεγάλωνες θα καταλάβαινες ότι ήταν ακόμα ένα χωριό μέσα στο χωριό της ανθρωπότητας, ήξερες ότι το κάπως πιο φθαρτό ήταν απείρως πιο πραγματικό από τις γαζέλες της Μόδας που τότε μόλις άρχιζε να εγκαθιδρύει την παγκόσμια δικτατορία της.
Η Kate Moss υπήρξε πράγματι ένα άλλο είδος μοντέλου. Ασχημούτσικη, με απείραχτα ψιλοστραβά και ψιλοχαλασμένα δόντια, πρωθιέρεια της ανορεξίας και του Heroin Chic, ροκ, με τα πάρτι της και τις ουσίες της, τους βλαμμένους γκόμενους, τραγούδησε με τους Primal Scream, έγινε άγαλμα από ατόφιο χρυσό σε πραγματικές διαστάσεις, κάτι που είχε να γίνει από την Αίγυπτο των Φαραώ, όπως λέγεται (το διάσημο Siren ή Sphinx που παρήγγειλε το Βρετανικό Μουσείο, 2008). Μίλησε ανοιχτά για όλα, τους εθισμούς, την εργασιομανία, το βάρος της βιομηχανίας και τις πιέσεις της, τα ψυχολογικά θέματα που της δημιούργησε. Στα πενήντα της, χονδρικά, παραμένει ακόμα στις πασαρέλες όπως οι περισσότερες της γενιάς της. Δεν είναι ατσαλάκωτη, είναι και λίγο πρησμένη, την βλέπουμε σε reels να γυρνάει στο ξενοδοχείο της απέξω ενώ οι περισσότεροι εύχονται να πέσει στα σκαλιά της εισόδου και να σπάσει τα μούτρα της. Έτσι είναι αυτός ο κόσμος.
Από μόνη της είναι ένα μνημείο επιβίωσης. Αν παραβλέψουμε τις ευκολίες που έχει κάποιος με τα λεφτά και τις διασυνδέσεις της, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε ότι καθένας που έχει φτάσει στα πενήντα, μισό αιώνα πτώσεων κι επανόδων, είναι μνημείο από μόνος του. Ένα σούπερ μόντελ είναι κάθε πενηντάρης που έχει διανύσει τη δική του πασαρέλα στημένη από τους καλύτερους σκηνογράφους και διευθυντές φωτισμού: φωτιές, πλημμύρες, ματαιώσεις, απώλειες, αγώνες κι αγωνίες, μικρά θαύματα που σε πηγαίνουν πιο κάτω. Βήματα άλλοτε βιαστικά, άλλοτε αργόσυρτα. Σταθερά ή τρικλίζοντα.
Εν πάση περιπτώσει, η Kate Moss δεν είναι μια Cindy Crawford.
