Η ανακωχή των δύο εβδομάδων στον πόλεμο του Ιράν αποτελεί μια μεγάλη νίκη για την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Είναι τόσο εκκωφαντική ώστε δύσκολα κανείς θα την ανέμενε 40 ημέρες πριν.
Πρώτον, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, δύο πυρηνικές δυνάμεις, επιτέθηκαν και δε νίκησαν. Από μόνη της, η μη- νίκη θα αποτελούσε ήττα για αυτές και νίκη για το Ιράν. Πολύ περισσότερο που εν προκειμένω δεν έχουμε απλώς μια μη- νίκη αλλά καθαρή ήττα των επιτιθεμένων. Τι ορίζει τη νίκη και τι την ήττα σε έναν πόλεμο αντιστοίχως; Η επίτευξη ή όχι των διακηρυγμένων στόχων. Στην παρούσα περίπτωση, αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν δεν έχουμε (τα περί του αντιθέτου λεγόμενα από τον πρόεδρο των ΗΠΑ αποτελούν αστειότητες), καταστροφή του πυρηνικού και βαλλιστικού του προγράμματος επίσης δεν έχουμε, ήττα του άξονα της αντίστασης, ούτε κατά διάνοια, έλεγχο των Στενών του Ορμούζ από τις ΗΠΑ, πλέον ούτε στη φαντασία του Τραμπ.
Δεύτερον όμως, και εκεί είναι που η νίκη του Ιράν καθίσταται εντυπωσιακή, η βάση των περαιτέρω διαπραγματεύσεων είναι πλέον το κείμενο των 10 σημείων του Ιράν. Τα εν λόγω σημεία δε θα μπορούσε κανείς να φανταστεί πως θα αποτελούσαν ακόμα και αντικείμενο υποψίας συζήτησης από πλευράς ΗΠΑ. Ενδεικτικώς αναφέρουν τα εξής: «Άρση όλων των πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων κατά του Ιράν. Συνέχιση του ιρανικού ελέγχου στα στενά του Ορμούζ. Στρατιωτική αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Μέση Ανατολή. Τέλος στις επιθέσεις στο Ιράν και τους συμμάχους του. Αποδέσμευση δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. Ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που καθιστά οποιαδήποτε συμφωνία δεσμευτική.» Μιλούμε για τελεσίγραφο αλλαγής της στρατηγικής των ΗΠΑ στην περιοχή εδώ και 45 χρόνια. Το γεγονός ότι τίθεται υπό συζήτηση, όχι
μόνο η άρση των κυρώσεων αλλά και η παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή, αποτελεί σοκ για το κατεστημένο τους. Τέτοιοι μετασχηματισμοί μπορούν να συζητώνται, μόνο μετά από πολύ μεγάλες ήττες. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε τι σημαίνει κάτι τέτοιο: η αποχώρηση από το Βιετνάμ αποτέλεσε μια ιστορική ταπείνωση. Από το Αφγανιστάν, επίσης. Αλλά η συρρίκνωση (όχι η αποχώρηση που είναι κάτι από μόνο του συγκλονιστικό) της παρουσίας τους στην «Μέση Ανατολή» σηματοδοτεί το τέλος του πετροδολαρίου. Ήδη οι ΗΠΑ φέρεται να έχουν αποχωρήσει από ένα μεγάλο μέρος των βάσεών τους, οι οποίες έχουν καταστραφεί, στον Κόλπο. Θα
μπορέσουν να επιστρέψουν; Είναι αμφίβολο.
Διαβάστε ακόμα:
Τρίτον, ενώ μέχρι την έναρξη του πολέμου, τα στενά του Ορμούζ παρέμεναν
ελεύθερα για όλους, τώρα, κάποιο είδος «διοδίων», κατά πάσα πιθανότητα θα παραμείνει εν ισχύι υπέρ του Ιράν. Μιλούμε για μια σταθερή ροή εσόδων, υπέρ του, η οποία δεν υπήρχε πριν. Το Ιράν αποκτά νέες πηγές εσόδων, ενώ ήδη, έστω για προσωρινό χρονικό διάστημα (το οποίο μπορεί να είναι μην είναι καθόλου προσωρινό) η άρση των κυρώσεων, γεμίζει τα ιρανικά ταμεία με πηγές εσόδων. Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα: τα διόδια αυτά θα αποτιμώνται (μάλλον) σε γουάν. Τι σημαίνει αυτό; Ένα ακόμα μεγαλύτερο πλήγμα στο πετροδολάριο αν όχι την έλευση του πετρογουάν. Με άλλα λόγια, ο φόβος και ο τρόμος των νεοσυντηρητικών αλλά και συντηρητικών του κατεστημένου των ΗΠΑ υλοποιείται σε χρονικό διάστημα εβδομάδων.
Τέταρτον, οι μοναρχίες του Κόλπου και τα αραβικά κράτη- δορυφόροι ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν υποστεί μια σημαντική ταπείνωση, η οποία τείνει να μετατραπεί σε στρατηγική ήττα, με κίνδυνο αλλαγής καθεστώτος σε αυτά. Στρατιωτικώς χτυπήθηκαν, χωρίς καμία δυνατότητα ανταπόδοσης, ενώ αποδείχτηκε πέραν πάσης αμφιβολίας πόσο υποδεέστεροι «σύμμαχοι» σε σχέση με το Ισραήλ είναι, ως προς τις ΗΠΑ. Επιπλέον, οι ΗΠΑ όχι μόνο δεν τους εξασφαλίζουν σταθερότητα και ασφάλεια αλλά επιπλέον αποτελούν πηγή κινδύνου. Τα μεγαλεπήβολα επενδυτικά τους σχέδια σε data centers και σε υποδομές βρίσκονται στο έλεος των Ιρανών. Θα αναζητήσουν άλλες συμμαχίες που θα τους φέρουν πιο κοντά στο Ιράν; Θα επιχειρήσουν να χτίσουν ακόμα πιο ακριβοπληρωμένες ένοπλες δυνάμεις; Κανείς δε βλέπει αν και πώς θα πετύχουν να ανακάμψουν στρατιωτικώς.
Πέμπτον, τι θα γίνει με τη Συρία, το Μπαχρέιν και με το Ιράκ; Οι ΗΠΑ έφυγαν από τη Συρία και από το Ιράκ μέσα λίγες εβδομάδες. Είναι πολύ αμφίβολο αν και πώς θα επιστρέψουν στο Ιράκ. Στη Συρία, ο de facto τζιχαντιστής πρόεδρος, που έχει μοιράσει τη χώρα μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ θα αντιμετωπίσει ενδεχομένως την εντεινόμενη αντίδραση του πληθυσμού του και ένα πολύ ισχυρότερο Ιράν, το οποίο έχει κάθε λόγο να ενισχύσει τις δυνάμεις της αντίστασης και στη Συρία, μετά την καταστροφή που επέφερε η ανατροπή Άσαντ. Στο Ιράκ, το Ιράν έχει κάθε λόγο να ενισχύσει τις φιλικές προς το ίδιο δυνάμεις σε στρατιωτικό και σε πολιτικό επίπεδο. Με άλλα λόγια, μια εκστρατεία αλλαγής του χάρτη της Δυτικής Ασίας από τις ΗΠΑ, τείνει να αναιρεθεί σε σημαντικό ή και μεγαλύτερο βαθμό, αν όχι ολοκληρωτικώς. Σε ό,τι αφορά δε, το Μπαχρέιν, αξίζει να προσέξουμε πώς θα εξελιχθούν οι λαϊκές αντιδράσεις εκεί εναντίον του θρόνου.
Έκτον, το Ισραήλ. Το Ισραήλ όπως ακριβώς περιέγραψε ο ηγέτης της αντιπολίτευσής του, έχει υποστεί την πλέον στρατηγική του ήττα. Ηττήθηκε στον Λίβανο. Ηττήθηκε από το Ιράν. Και στις διαπραγματεύσεις περί της ανακωχής έμεινε εκτός, βλέποντας το Ιράν να αποκτά ένα τεράστιο κύρος και εν δυνάμει ισχύ, ενώ το ίδιο καθίσταται το πλέον μισητό κράτος παγκοσμίως. Το Ισραήλ βρίσκεται σε σοκ. Είδε καθαρά ότι δεν μπορεί να απαντήσει στρατιωτικώς στο Ιράν, ούτε και να σταθεί στην περιοχή χωρίς τις ΗΠΑ σε διαρκή πόλεμο υπέρ του. Έχει μία επιλογή: να υπονομεύσει την ανακωχή προκειμένου να ξεκινήσουν εκ νέου οι συγκρούσεις. Όλες οι προσπάθειες του Νετανιάχου και των σιωνιστικών λόμπι θα τείνουν προς αυτήν την κατεύθυνση. Ήδη προβοκάρει την κατάσταση τον Λίβανο και θα πράξει το ίδιο σε κάθε μέτωπο.
Έβδομον, το Ιράν το ίδιο απολαμβάνει πλέον ενός τεραστίου κύρους. Αλλά επιπλέον τείνει να αναδειχθεί από μεσαία σε μεγάλη δύναμη. Οι New York Times γράφουν: «Τα τελευταία χρόνια, η συμβατική γεωπολιτική σοφία υποστήριζε ότι η παγκόσμια τάξη κινούνταν προς τρία κέντρα εξουσίας: τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία. Αυτή η άποψη υπέθετε ότι η ισχύς προερχόταν κυρίως από την οικονομική κλίμακα και τη στρατιωτική ικανότητα. Αυτή η υπόθεση δεν ισχύει πλέον. Ένα τέταρτο κέντρο παγκόσμιας δύναμης αναδύεται γρήγορα – το Ιράν – που δεν ανταγωνίζεται αυτά τα τρία έθνη οικονομικώς ή στρατιωτικώς. Αντίθετα, η νέα του δύναμη προέρχεται από τον έλεγχό του στο πιο σημαντικό ενεργειακό σημείο ασφυξίας στην παγκόσμια οικονομία, τα Στενά του Ορμούζ.» Θα αποκτήσει το Ιράν και πυρηνικά όπλα τελικώς; Είναι άγνωστο αλλά είναι και πολύ λογικό, δεδομένου του γεγονότος ότι έχει καταρρεύσει η αξιοπιστία της «Δύσης» και των συμμάχων της.
Όγδοον, θα αντέξει η ανακωχή και θα επιτευχθεί ειρήνη; Ο πρόεδρος των ΗΠΑ θέλει να ξεχάσει το συντομότερο τον πόλεμο στο Ιράν. Θα ήθελε πάρα πολύ να εμφανίσει μια συμφωνία ειρήνης μεγάλων διαστάσεων για όλη την περιοχή, ώστε να πείσει ότι είχε κάποιο σχέδιο ή ότι αποτελεί τον πρόεδρο της «ειρήνης» κλπ., στην καταρρέουσα προεδρεία του. Ωστόσο, οι δυνάμεις που θέλουν να πολεμήσουν οι ΗΠΑ εναντίον του Ιράν είναι ισχυρές. Είναι το Ισραήλ και ενδεχομένως και οι μοναρχίες του Κόλπου, εκείνες οι δυνάμεις που θέλουν να βάλουν τις ΗΠΑ να καταστείλουν το Ιράν και να αναιρέσουν την άνοδό του. Εξ ου και είναι πολύ αμφίβολο κατά πόσο θα αντέξει. Τι όμως θα επιχειρήσει να πετύχει ένας νέος πόλεμος;
Οι ΗΠΑ δεν έχουν τη δυνατότητα να «καταστρέψουν» το Ιράν στην κλίμακα που φαντάζεται ο Τραμπ, τουλάχιστον όχι χωρίς πυρηνικά. Το Ιράν είναι πολύ μεγάλη χώρα, οι βιομηχανίες του είναι πολύ μεγάλες σε κλίμακα και οι ΗΠΑ έχουν πολύ λίγα πυρομαχικά. Ακόμη και τα μεγάλα εργοστάσια που έχουν ήδη πληγεί έχουν υποστεί μόνο μικρές ζημιές και θα επισκευαστούν σε ημέρες έως εβδομάδες.
Οι επιπτώσεις από οποιαδήποτε τέτοια χτυπήματα θα έβλαπταν έμμεσα τις ΗΠΑ περισσότερο από ό,τι το Ιράν, δεδομένου ότι το Ιράν θα διπλασιάσει τα χτυπήματα στις χώρες του Κόλπου και αυτό όχι μόνο θα βλάψει κρίσιμα τα συμφέροντα των ΗΠΑ, αλλά θα ακρωτηριάσει τις ΗΠΑ ως αυτοκρατορία για πάντα. Έτσι, ο Τραμπ γνωρίζει ότι οι αδύναμες μπλόφες του πρέπει να καλύπτονται με συνεχείς «παρατάσεις προθεσμιών» προκειμένου να βρει κάποια διέξοδο από τον καταστροφικό λανθασμένο υπολογισμό που έκανε ο ίδιος.
Οι ΗΠΑ ηττήθηκαν εν κατακλείδι και το Ισραήλ επίσης. Το Ιράν νίκησε καθαρά. Ο πόλεμος όμως είναι αμφίβολο ότι τελείωσε. Θα φανεί πολύ σύντομα. Ο Τραμπ κατάφερε το μεγαλύτερο πλήγμα στην ισχύ των ΗΠΑ. Η Κίνα ανήκει επίσης στους νικητές (υπό την έννοια της ενίσχυσής της) όπως και η Ρωσία, ενώ άλλοι σύμμαχοι των ΗΠΑ, στη ΝΑ Ασία θα πρέπει να ανησυχούν σφοδρά. Τέλος, ένα ακόμα κρίσιμο σημείο: οι ΗΠΑ αποδεικνύονται μια εσωτερικώς ασταθής χώρα. Οι εσωτερικές τους εντάσεις θα οξυνθούν, με μια κατεστραμμένη ίσως (θα λέγαμε «μάλλον» ακριβέστερα) προεδρεία, η οποία είναι πολύ δύσκολο να ανακάμψει. Πιθανώς θα δούμε τον Τραμπ να αποπέμπει πολιτικά πρόσωπα ή να τα περιορίζει, χωρίς να αποκλείεται η εκ νέου προσφυγή στον πόλεμο. Αυτή η ήττα για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ αποτελούν πολύ καλές ειδήσεις για τον πλανήτη συνολικώς.
