Δεν είναι πλέον δυνατόν να αντιμετωπίζουμε την πειρατεία της εκκαθάρισης κεφαλαίων (όπως αυτή που κάνει το Ισραήλ παρακρατώντας από τον Απρίλιο του 2024 φόρους ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ που προορίζονται για την Παλαιστινιακή Αρχή) ως απλώς μια παροδική οικονομική κρίση. Αντίθετα, είναι μέρος μιας σταδιακής πολιτικής πορείας που στοχεύει στον επαναπροσδιορισμό του ρόλου της Παλαιστινιακής Αρχής και των ορίων της εθνικής της λήψης αποφάσεων. Οι μηχανισμοί που προτείνονται σήμερα για τη διαχείριση αυτών των κεφαλαίων και άλλης οικονομικής βοήθειας σε ορισμένες χώρες και τη σύνδεσή τους με εξωτερική εποπτεία αντικατοπτρίζουν μια επικίνδυνη μετάβαση από τη λογική της οικονομικής πίεσης στη λογική της πολιτικής αναδιάρθρωσης.

Έχουμε προειδοποιήσει προηγουμένως, πολλές φορές, για τους κινδύνους της αλόγιστης ανάμειξης στα πολιτικά μονοπάτια που ακολούθησαν τη γενοκτονική επίθεση κατά της Γάζας και για την ευέλικτη αντιμετώπιση των εννοιών της «μεταρρύθμισης» όταν επιβάλλονται από το εξωτερικό ως προσέγγιση ανασχεδιασμού του παλαιστινιακού πολιτικού συστήματος.

Ωστόσο, οι μετέπειτα εξελίξεις έδειξαν ότι μέρος του προβλήματος ήταν η απουσία επαρκούς πολιτικής σαφήνειας σχετικά με ορισμένες διεθνείς πρωτοβουλίες, οι οποίες αντιμετωπίστηκαν με κάποιο βαθμό βιασύνη ή ασάφεια, γεγονός που αποδυνάμωσε την ικανότητα ανάγνωσης των στρατηγικών τους συνεπειών.

Από τη συμφωνία του αιώνα στο «ειρηνευτικό» σχέδιο Τραμπ

Αυτό που ήταν γνωστό σαν «ειρηνευτικό» σχέδιο Τραμπ, ως προέκταση αυτού που ονομαζόταν «Συμφωνία του Αιώνα», δεν ήταν απλώς μια πολιτική πρόταση, αλλά μάλλον ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τον επαναπροσδιορισμό της σχέσης μεταξύ γης, κυριαρχίας και οικονομίας και στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων προσπαθειών εξημερώσεως της περιοχής. Η επίσημη παλαιστινιακή απάντηση, ευέλικτη ή αναποφάσιστη, με αυτές τις προτάσεις, κατά τη γνώμη μου, δεν βασίστηκε στην επαρκή εκτίμηση του στρατηγικού κινδύνου τους, ούτε στους μετέπειτα δρόμους που θα μπορούσαν να ανοίξουν για την αναμόρφωση της παλαιστινιακής πολιτικής πραγματικότητας.

Επίσης, η θέση σε ένα από τα πρόσφατα προσχέδια ψηφίσματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, στο οποίο μεγάλες διεθνείς δυνάμεις όπως η Ρωσία και η Κίνα απείχαν από την ψηφοφορία για την πραγματικότητα και το μέλλον της Γάζας, ήρθε χωρίς πολιτική σαφήνεια που αντανακλά το μέγεθος του μετασχηματισμού που συντελούνταν, υπό το πρίσμα των προσπαθειών των Ηνωμένων Πολιτειών να αναδιατυπώσουν τους όρους αναφοράς για τη λύση. Αυτό αντανακλά μια αλλαγή στη φύση των διεθνών συμφωνιών, όχι λιγότερο επικίνδυνη από το περιεχόμενο του ίδιου του ψηφίσματος.

Το ίδιο επαναλαμβάνεται σήμερα στον φάκελο της διοίκησης της Λωρίδας της Γάζας, όπου διατυπώθηκαν αντιλήψεις για «Διαχειριστική Επιτροπή της Γάζας» στο πλαίσιο του λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης» και διεθνείς εκτελεστικούς ρόλους που δεν ήταν σαφώς καθορισμένοι, συμπεριλαμβανομένων αναφορών σε διεθνή πρόσωπα όπως ο Νικολάι Μλαντένοφ, ο οποίος μίλησε χθες για τους όρους και τα κανάλια χρηματοδότησης. Εδώ, ειδικά όσον αφορά τη διαχειριστική επιτροπή, ήταν εμφανής η απουσία μιας ξεκάθαρης και αποφασιστικής παλαιστινιακής θέσης, μεταξύ σιωπηρής αποδοχής και αδήλωτης επιφύλαξης, που αποδυνάμωσε την ικανότητα να επηρεάσει τη διαμόρφωση του μονοπατιού και πρακτικά άνοιξε την πόρτα στις δυνατότητες διεθνοποίησης της διοίκησης αντί να επιτρέψει τη λήψη εθνικών αποφάσεων.

Χωρίς ενιαία και ξεκάθαρη παλαιστινιακή απόφαση

Η ουσία της κρίσης δεν έγκειται στην πολλαπλότητα των διεθνών πρωτοβουλιών, αλλά μάλλον στην απουσία μιας ενιαίας και σαφούς παλαιστινιακής πολιτικής απόφασης που καθορίζει επακριβώς τι είναι αποδεκτό και τι απορρίπτεται και εμποδίζει τη μετατροπή της διεθνούς παρέμβασης από πολιτική υποστήριξη σε σταδιακή κηδεμονία, υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών, επί της εθνικής απόφασης. Όταν η χρηματοδότηση συνδέεται με τη διαχείριση και η διαχείριση με την επίβλεψη, η ίδια η κυριαρχία γίνεται αντικείμενο συνεχών διαπραγματεύσεων χωρίς τέλος.

Σε αυτό το πλαίσιο, η χρηματοδότηση και η εκκαθάριση κεφαλαίων έρχονται σήμερα ως νέο εργαλείο πίεσης, αλλά είναι πιο επικίνδυνα, γιατί χρησιμοποιούνται για να ανασχεδιάσουν το πολιτικό σύστημα εκ των έσω, επιβάλλοντας οικονομικές συνθήκες που σταδιακά μετατρέπονται σε πολιτικές και διοικητικές συνθήκες που επηρεάζουν τη δομή της εθνικής απόφασης, καθώς και την ιστορική αφήγηση του λαού μας με τις διάφορες συνιστώσες της.

Η πείρα έχει αποδείξει ότι η πολιτική διαχείρισης της κρίσης και προσαρμογής στις πιέσεις δεν είναι πλέον επαρκής, αλλά έχει γίνει πολιτικά και εθνικά δαπανηρή χωρίς να είναι δαπανηρή για την κατοχή. Η σταδιακή αποδοχή των συνθηκών, όποια και αν είναι η δικαιολογία τους, οδηγεί τελικά σε μια νέα πραγματικότητα που επιβάλλεται ως τετελεσμένο γεγονός χωρίς να συζητείται εκ των προτέρων με στρατηγικό τρόπο που εξυπηρετεί ένα ξεκάθαρο παλαιστινιακό στρατηγικό όραμα.

Ζητείται επαναπροσδιορισμός

Αυτό που απαιτείται σήμερα δεν είναι απλώς η διαχείριση αρχείων, αλλά μάλλον ένας επαναπροσδιορισμός ολόκληρης της παλαιστινιακής πολιτικής θέσης, με βάση τη σαφήνεια της πολιτικής βούλησης και του οράματος, την τόλμη των αποφάσεων και την ειλικρίνεια με τον λαό της αλήθειας αυτού που συμβαίνει χωρίς εξωραϊσμό ή υπεκφυγή. Βασίζεται επίσης στην αποκατάσταση του εσωτερικού παράγοντα ως πρωταρχικής πηγής νομιμότητας και όχι απλώς ως αποδέκτη εξωτερικών πιέσεων ή διευθετήσεων.

Υπό το πρίσμα αυτής της επιταχυνόμενης πορείας για την αναμόρφωση του παλαιστινιακού πολιτικού περιβάλλοντος, το συνέδριο του όγδοου κινήματος Φατάχ δεν είναι πλέον ένας οργανωτικός σταθμός ή μια παραδοσιακή εκλογική πλατφόρμα, παρά τη σημασία και την αναγκαιότητα αυτού, αλλά μάλλον μια πολιτική στιγμή ορόσημο, που απαιτεί τον επαναπροσδιορισμό του ρόλου της «Φατάχ» ως εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος και όχι ως πολιτικού εργαλείου οργάνωσης. Διασφαλίζει επίσης την ανάκτηση των ηνίων της ενιαίας εθνικής πρωτοβουλίας  και της μη προσαρμογής σε μονοπάτια που επιβάλλονται από το εξωτερικό. Επιβεβαιώνει δε τον ηγετικό της ρόλο στην προστασία του εθνικού ζητήματος από οποιαδήποτε σταδιακή διολίσθηση προς νέες μορφές κηδεμονίας ή ανάσχεσης της ανεξάρτητης  λήψης εθνικών αποφάσεων.