[Πρωτοδημοσιεύτηκε στο commondreams.org]
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ καταστρέφει το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα εξαιτίας μιας βασικής οικονομικής πλάνης. Ισχυρίζεται λανθασμένα ότι το εμπορικό έλλειμμα της Αμερικής οφείλεται στο ότι ο υπόλοιπος κόσμος κλέβει τις ΗΠΑ, δηλώνοντας επανειλημμένα πράγματα όπως: «Εδώ και δεκαετίες, μας έκλεψαν όπως καμία χώρα δεν έχει ξανακλεφτεί στην ιστορία…».
Ο Τραμπ στοχεύει να κλείσει το εμπορικό έλλειμμα επιβάλλοντας δασμούς, εμποδίζοντας έτσι τις εισαγωγές και αποκαθιστώντας την εμπορική ισορροπία (ή παρακινώντας τις άλλες χώρες να σταματήσουν να κλέβουν την Αμερική). Ωστόσο, οι δασμοί του Τραμπ δεν θα κλείσουν το εμπορικό έλλειμμα, αλλά αντίθετα θα φτωχοποιήσουν τους Αμερικανούς και θα βλάψουν τον υπόλοιπο κόσμο.
Το εμπορικό έλλειμμα μιας χώρας (ή ακριβέστερα, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών) δεν υποδηλώνει αθέμιτες εμπορικές πρακτικές από τις πλεονασματικές χώρες. Υποδηλώνει κάτι εντελώς διαφορετικό. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών σημαίνει ότι η ελλειμματική χώρα ξοδεύει περισσότερα από όσα παράγει. Κατά τον ίδιο τρόπο, αποταμιεύει λιγότερα από όσα επενδύει.
Το εμπορικό έλλειμμα της Αμερικής είναι ένα μέτρο της σπατάλης της κυρίαρχης τάξης των αμερικανικών επιχειρήσεων, πιο συγκεκριμένα το αποτέλεσμα των χρονίως μεγάλων δημοσιονομικών ελλειμμάτων που προκύπτουν από τις περικοπές φόρων για τους πλούσιους σε συνδυασμό με τα τρισεκατομμύρια δολάρια που σπαταλήθηκαν σε άχρηστους πολέμους. Τα ελλείμματα δεν είναι η δολιότητα του Καναδά, του Μεξικού και άλλων χωρών που πωλούν περισσότερα στις ΗΠΑ από όσα οι ΗΠΑ πωλούν σε αυτές.
Για να κλείσει το εμπορικό έλλειμμα, οι ΗΠΑ πρέπει να κλείσουν το δημοσιονομικό έλλειμμα. Η επιβολή δασμών θα αυξήσει τις τιμές (π.χ. για τα αυτοκίνητα), αλλά δεν θα κλείσει το εμπορικό ή το δημοσιονομικό έλλειμμα, ειδικά από τη στιγμή που ο Τραμπ σχεδιάζει να αντισταθμίσει τα έσοδα από τους δασμούς με πολύ μεγαλύτερες φοροελαφρύνσεις για τους πλούσιους δωρητές του. Επιπλέον, καθώς ο Τραμπ αυξάνει τους δασμούς, οι ΗΠΑ θα αντιμετωπίσουν αντι-δασμούς που θα εμποδίσουν άμεσα τις αμερικανικές εξαγωγές. Το αποτέλεσμα θα είναι ήττα και για τους δύο, και για τις ΗΠΑ και για τον υπόλοιπο κόσμο.
Ας δούμε τους αριθμούς. Το 2024, οι ΗΠΑ εξήγαγαν αγαθά και υπηρεσίες αξίας 4,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και εισήγαγαν αγαθά και υπηρεσίες αξίας 5,9 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, οδηγώντας σε έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών ύψους 1,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτό το έλλειμμα 1,1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων είναι η διαφορά μεταξύ των συνολικών δαπανών της Αμερικής το 2024 (30,1 τρισεκατομμύρια δολάρια) και του εθνικού εισοδήματος της Αμερικής (29,0 τρισεκατομμύρια δολάρια). Η Αμερική ξοδεύει περισσότερα από όσα κερδίζει και δανείζεται τη διαφορά από τον υπόλοιπο κόσμο.
Ο Τραμπ κατηγορεί τον υπόλοιπο κόσμο για το έλλειμμα της Αμερικής, αλλά αυτό είναι παράλογο. Η Αμερική είναι αυτή που ξοδεύει περισσότερα από όσα κερδίζει. Σκεφτείτε το παρακάτω. Αν είστε μισθωτός, έχετε πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών με τον εργοδότη σας και έλλειμμα με τις εταιρείες από τις οποίες αγοράζετε αγαθά και υπηρεσίες. Αν ξοδεύετε ακριβώς όσα κερδίζετε, έχετε ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Ας υποθέσουμε ότι κάνετε μια κραιπάλη αγορών, ξοδεύοντας περισσότερα από τα κέρδη σας, δημιουργώντας χρέη σε πιστωτικές κάρτες. Τώρα θα έχετε έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Σας κλέβουν τα καταστήματα ή η σπατάλη σας σάς οδηγεί σε χρέη;
Οι δασμοί δεν θα κλείσουν το εμπορικό έλλειμμα όσο συνεχίζεται η δημοσιονομική ανευθυνότητα των εταιρικών αρπακτικών και φοροφυγάδων που κυριαρχούν στην Ουάσινγκτον. Ας υποθέσουμε, για παράδειγμα, ότι οι δασμοί του Τραμπ περικόπτουν τις εισαγωγές αυτοκινήτων και άλλων αγαθών από το εξωτερικό. Οι Αμερικανοί θα αγοράσουν τότε αυτοκίνητα και άλλα εμπορεύματα αμερικανικής παραγωγής που θα είχαν εξαχθεί. Οι εισαγωγές θα μειωθούν, αλλά το ίδιο θα συμβεί και με τις εξαγωγές. Επιπλέον, οι νέοι δασμοί που θα επιβληθούν από άλλες χώρες ως απάντηση στους δασμούς του Τραμπ θα ενισχύσουν τη μείωση των αμερικανικών εξαγωγών. Η εμπορική ανισορροπία των ΗΠΑ θα παραμείνει.
Αν και οι δασμοί δεν θα εξαλείψουν το εμπορικό έλλειμμα, θα αναγκάσουν τους Αμερικανούς να αγοράζουν προϊόντα υψηλής αμερικανικής παραγωγής που θα μπορούσαν να αποκτήσουν με χαμηλότερο κόστος από ξένους παραγωγούς. Οι δασμοί θα σπαταλήσουν αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν κέρδη από το εμπόριο: τη δυνατότητα αγοράς αγαθών με βάση το συγκριτικό πλεονέκτημα των εγχώριων και των ξένων παραγωγών.
Οι δασμοί θα αυξήσουν τις τιμές των αυτοκινήτων και τους μισθούς των εργαζομένων στην αυτοκινητοβιομηχανία, αλλά αυτές οι αυξήσεις μισθών θα πληρωθούν από το χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο των Αμερικανών σε όλη την οικονομία, όχι από την ενίσχυση του εθνικού εισοδήματος. Ο πραγματικός τρόπος για τη στήριξη των Αμερικανών εργαζομένων είναι μέσω ομοσπονδιακών μέτρων αντίθετων από αυτά που ευνοεί ο Τραμπ, συμπεριλαμβανομένης της καθολικής υγειονομικής κάλυψης, της στήριξης της συνδικαλιστικής οργάνωσης και της στήριξης από τον προϋπολογισμό των σύγχρονων υποδομών, συμπεριλαμβανομένης της πράσινης ενέργειας, και όλα αυτά χρηματοδοτούνται με υψηλότερους και όχι χαμηλότερους φόρους στους πλουσιότερους Αμερικανούς και στον επιχειρηματικό τομέα.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν καλύπτει τις συνολικές δαπάνες της με φορολογικά έσοδα, επειδή οι πλούσιοι δωρητές των προεκλογικών εκστρατειών προωθούν μειώσεις φόρων, φοροαποφυγή (μέσω φορολογικών παραδείσων) και φοροδιαφυγή. Θυμηθείτε ότι το DOGE (σ.τ.μ.: το «Υπουργείο Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας» του Μασκ) έχει περιορίσει την ελεγκτική ικανότητα της IRS. Το δημοσιονομικό έλλειμμα είναι σήμερα περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, ή περίπου το 6% του εθνικού εισοδήματος των ΗΠΑ. Με ένα διαχρονικά υψηλό δημοσιονομικό κενό, το εμπορικό ισοζύγιο των ΗΠΑ θα παραμείνει χρόνια ελλειμματικό.
Ο Τραμπ λέει ότι θα μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα με την περικοπή της σπατάλης και της κατάχρησης μέσω του DOGE. Το πρόβλημα είναι ότι το DOGE παραποιεί την πραγματική αιτία της δημοσιονομικής σπατάλης. Το δημοσιονομικό έλλειμμα δεν οφείλεται στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι απολύονται αλόγιστα, ούτε στις δαπάνες της κυβέρνησης για Ε&Α, από τις οποίες εξαρτάται η μελλοντική μας ευημερία, αλλά μάλλον στον συνδυασμό των φοροελαφρύνσεων για τους πλούσιους και των αλόγιστων δαπανών για τους αέναους πολέμους της Αμερικής, την αμερικανική χρηματοδότηση για τους ασταμάτητους πολέμους του Ισραήλ, τις 750 υπερπόντιες στρατιωτικές βάσεις της Αμερικής, τη διογκωμένη CIA και άλλες υπηρεσίες πληροφοριών και τις πληρωμές τόκων για το εκτοξευόμενο ομοσπονδιακό χρέος.
Ο Τραμπ και οι Ρεπουμπλικάνοι του Κογκρέσου φέρονται να στοχεύουν το Medicaid -δηλαδή τους φτωχότερους και πιο ευάλωτους Αμερικανούς- για να ανοίξουν δρόμο για μια ακόμη μείωση φόρων για τους πλουσιότερους Αμερικανούς. Σύντομα μπορεί να στραφούν και κατά της κοινωνικής ασφάλισης και του Medicare.
Οι δασμοί του Τραμπ θα αποτύχουν να κλείσουν τα εμπορικά και δημοσιονομικά ελλείμματα, θα αυξήσουν τις τιμές και θα κάνουν την Αμερική και τον κόσμο φτωχότερους, σπαταλώντας τα κέρδη από το εμπόριο. Οι ΗΠΑ θα είναι ο εχθρός του κόσμου για τη ζημιά που προκαλούν στον εαυτό τους και στον υπόλοιπο κόσμο.
