Η είδηση για τη σύλληψη και του σεναριογράφου Πολ Λάβερτι, συζύγου της γνωστής Ισπανίδας κινηματογραφίστριας Ιθιάρ Μπογιάιν, με την κατηγορία της συνεργασίας με την οργάνωση Palestine Action, που έχει προγραφεί ως «τρομοκρατική οργάνωση» από τη βρετανική κυβέρνηση των «Εργατικών», εγγράφεται στο πλαίσιο ενός πραγματικού πογκρόμ εναντίον των μελών της, που αριθμεί έως σήμερα πάνω από 700 συλληφθέντες γιατί εξέφρασαν τη συμπαράστασή τους στο δράμα του παλαιστινιακού λαού.
Η σύλληψη του Λάβερτι (επειδή απλά φορούσε ένα μπλουζάκι με συνθήματα υπέρ του παλαιστινιακού σκοπού) επαναφέρει με δραστικό τρόπο το ζήτημα της πλήρους «ρήξης ανάμεσα στη δύναμη και τη δικαιοσύνη», που πάντοτε τρόμαζε τους υγιώς σκεπτόμενους ανθρώπους, όπως τόνιζε κι ο Λ. Γκολντμάν στον ανεπανάληπτο «Κρυφό Θεό» του, περιγράφοντας την τραγική θεώρηση των σχέσεων της ιστορικο-κοινωνικής ολότητας του 17ου αιώνα σαν διαλεκτικό πρόγονο της κατάστασης των ψυχροπολεμικών δεκαετιών του ‘50-60. Με τις οποίες, φυσικά, κάποιος μπορεί να βρει πολλές συνάφειες, ιδίως όσον αφορά τη «συνδιαλλαγή ανάμεσα στο κακό και το ψέμα» και τη «σιωπή που δεν καταδέχεται να ακούσει τον λόγο ενός χριστιανού» (εδώ αντικαταστήσατε με τον απλό όρο άνθρωπος κι εάν θέλετε προσθέστε και το λογικός. Η στάση του Λάβερτι αποδεικνύει εκείνο που διατράνωνε κι ο Γκέοργκ Λούκατς πως η «η κουλτούρα δεν μπορεί να υπάρξει ξέχωρα από τις συλλογικές αξίες», που είναι αξεχώριστες από την ηθική κι αισθητική στάση του ανθρώπου.
Φυσικά ενάντια στη σύλληψη του Λάβερτι ξεσηκώθηκε κι ο συνεργάτης του, πασίγνωστος και για τις πολιτικές του ιδέες, σκηνοθέτης Κεν Λόουτς, ο οποίος για να καυτηριάσει και να προκαλέσει τις βρετανικές αρχές, δημοσίευσε κι εκείνος, όπως κι η παραγωγός του στην εταιρεία Sixteen Films μία φωτογραφία του να φορά το ίδιο μπλουζάκι, με την επιγραφή «Γενοκτονία στην ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ, ώρα να αναλάβουμε ΔΡΑΣΗ», κάνοντας έμμεση αναφορά στην ονομασία της προγραμμένης οργάνωσης, που μόνο και μόνο η διατύπωσή του επισύρει κυρώσεις.
Η περίπτωση του Λάβερτι δεν είναι η μοναδική. Και η διάσημη Ιρλανδή συγγραφέας Σάλι Ρούνι, την περασμένη εβδομάδα διεμήνυσε σε άρθρο της στους Irish Times πως θα στηρίξει, τόσο ρηματικά, όσο και χρηματικά, την Palestine Action, μολονότι έχει χαρακτηρισθεί «τρομοκρατική οργάνωση» από το «πρόθυμο» βρετανικό κράτος. «Εάν αυτό θεωρείται ‘τρομοκρατία’ ας ερευνήσουν οι βρετανικές αρχές και τους μετριοπαθείς οργανισμούς που συνεχίζουν να προωθούν τα έργα μου, όπως οι εκδότες WH Smith και το BBC», επισήμανε η συγγραφέας των Normal People, Intermezzo και της μελέτης για τους millennial.
Η στάση των διανοουμένων, καθώς και χιλιάδων πολιτών που αψηφούν τις δυσανάλογες απαγορεύσεις και διαμαρτύρονται για τον δυτικό προστατευτισμό του ακροδεξιού σιωνισμού που λυμαίνεται την εξουσία στο Ισραήλ και περνά εν στόματι μαχαίρας έναν ολάκερο λαό, είναι αυτή που κάποιος περιμένει να έχουν οι πνευματικοί σημαιοφόροι στους εκάστοτε καιρούς. Όπως έγραφε ο Ερνστ Μπλοχ, στη μεγαλειώδη μελέτη του για τον «Τόμας Μύνστερ» το 1921, «σε ορισμένες εποχές το κακό παίρνει τόσες διαστάσεις που με το να το ανεχόμαστε (…) το αυξάνουμε, το ενισχύουμε, ακόμη και το προκαλούμε. [..]Σε συγκρούσεις αυτού του είδους, εκείνος που ανέχεται το κακό είναι τουλάχιστον το ίδιο ένοχος με αυτόν που αντιδρά πραγματικά εναντίον του». Και πραγματικά, οι χιλιάδες ακτιβιστές που συνδράμουν και συμμετέχουν την Palestine Action αντιτίθενται σε τούτη τη συνενοχή, που ισοδυναμεί με ουσιαστική προτροπή στον αγωγό του κακού να συνεχίζει τη βαρβαρότητά του.
Κλιμακούμενη ποινικοποίηση της διαμαρτυρίας
Ακόμη κι εάν όποιος παρέχει υποστήριξη, ιδίως οικονομική, αλλά και κάνοντας μια απλή δήλωση, ένα πανό ή συμμετέχοντας σε καθιστική διαμαρτυρία, κινδυνεύει με ποινή φυλάκισης έως και 14 ετών βάσει του Άρθρου 3 του Νόμου περί Τρομοκρατίας του 2020. Μία υπερβολική απόφαση που έχει ξεσηκώσει μαζικές αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και νομικούς εμπειρογνώμονες, οι οποίοι αμφισβητούν τη σύγκριση μιας ομάδας ακτιβιστών με τρομοκράτες που κηρύσσουν ιερό πόλεμο. Σύμφωνα με τον Ύπατο Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, η απαγόρευση εγείρει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την εφαρμογή των αντιτρομοκρατικών νόμων σε πράξεις που δεν συνιστούν τρομοκρατία. Όπως σημειώνει, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, οι τρομοκρατικές πράξεις πρέπει να περιορίζονται σε ποινικά αδικήματα που αποσκοπούν στην πρόκληση θανάτου ή σοβαρού τραυματισμού ή στην κράτηση ομήρων, με σκοπό τον εκφοβισμό του πληθυσμού ή τον εξαναγκασμό μιας κυβέρνησης. Μέχρι στιγμής, οι ακτιβιστές δεν έχουν προκαλέσει τραυματισμούς και αυτή είναι μια από τις βάσεις για την έφεσή τους κατά του μέτρου του Στάρμερ. Η έφεσή τους έχει προγραμματιστεί για τον ερχόμενο Νοέμβριο.
Από την πλευρά της, η Σάσα Ντεσμούκ, εκτελεστική διευθύντρια της Διεθνούς Αμνηστίας Ηνωμένου Βασιλείου, μιλάει επίσης για δυσανάλογη αντίδραση στις διαμαρτυρίες και τα μποϊκοτάζ. «Έχουμε επικρίνει εδώ και καιρό τον αντιτρομοκρατικό νόμο του Ηνωμένου Βασιλείου επειδή είναι υπερβολικά ευρύς και ασαφής και επειδή αποτελεί απειλή για την ελευθερία της έκφρασης. Αυτές οι συλλήψεις καταδεικνύουν ότι οι ανησυχίες μας ήταν δικαιολογημένες», σημειώνει, αναφερόμενη και στο ‘πογκρόμ’ της 9ης Αυγούστου, με τις 500 συλλήψεις, ακόμη κι υπέργηρων ανθρώπων.
Επιπλέον, σε μια ανοικτή επιστολή που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα The Guardian, 52 ακαδημαϊκοί και συγγραφείς, συμπεριλαμβανομένων των γνωστών στρατευμένων στο αντικαπιταλιστικό φεμινιστικό κίνημα φιλοσόφων Τζούντιθ Μπάτλερ και Άντζελα Ντέιβις ή της Ναόμι Κλάιν, κάλεσαν το Λονδίνο να ανακαλέσει την απόφασή του, που συνιστά «επίθεση τόσο σε ολόκληρο το φιλοπαλαιστινιακό κίνημα όσο και στις θεμελιώδεις ελευθερίες της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι, της συνάθροισης και της διαδήλωσης».
Την προγραφή κάθε δράσης κι έκφρασης άποψης καταγγέλλουν συνάμα και πολλοί νομικοί και δικηγόροι, οι οποίοι υπογραμμίζουν πως το να συγχέεται η διαμαρτυρία (έστω κι η επίθεση σε περιουσιακά στοιχεία που σχετίζονται με τη διαμαρτυρία κι όχι σε δημόσιες υποδομές) με την τρομοκρατία είναι ίδιον περισσότερο ενός αυταρχικού κι όχι ενός δημοκρατικού συστήματος κι ενός κράτους δικαίου. Είναι πολύ «πονηρό» και επικίνδυνο νομικό προηγούμενο να συγκαταλέγεται μία ειρηνιστικού χαρακτήρα ομάδα -που καταφεύγει στην ανάγκη να προσφύγει σε τολμηρές κινήσεις, που δεν είναι βλαπτικές για το σύνολο της κοινωνίας, παρά για τα σύμβολα της συνένοχης με την ακροδεξιά του σιωνισμού εξουσία στη Βρετανία, προκειμένου να σπάσει τον φραγμό σιωπής και την κατατρομοκράτηση όσων καταγγέλλουν την στυγερή και κυνική γενοκτονία- με κατά συρροή τρομοκρατικές οργανώσεις που, όπως και ο IDF στοχεύουν αποκλειστικά πλέον αθώους.
Ποια είναι η Palestine Action
Η Palestine Action είναι βάση του καταστατικού της μια φιλοπαλαιστινιακή ομάδα, της οποίας ο δηλωμένος στόχος είναι να υποστηρίξει την κυριαρχία του παλαιστινιακού κράτους μέσα από δράσεις που αποσκοπούν να σταματήσει η πώληση και η εξαγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού στο Ισραήλ, αλλά και επιδιώκει να αποτρέψει στρατιωτικούς στόχους στο Ηνωμένο Βασίλειο από το να διευκολύνουν σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. «Η κυβέρνηση αγνοεί ότι ο στόχος της Palestine Action είναι στο τέλος τέλος η τήρηση και επιβολή του διεθνούς δικαίου» τονίζει η ίδια η ομάδα, προβάλλοντας και τα αποδεικτικά στοιχεία για να υποστηρίξει τον ισχυρισμό της. Όπως δηλώνει ο Τόμπι Κάντμαν, μέλος του Συμβουλευτικού Συμβουλίου της Επιτροπής Εγκλημάτων Πολέμου της ένωσης, η απαγόρευση απώτερο στόχο έχει να αποτελέσει ένα «αιχμηρό μέσο για να φιμωθούν κάποιες φωνές υπέρ της Παλαιστίνης σε μια εποχή που η κοινή γνώμη και η κυβερνητική πολιτική βρίσκονται σε πλήρη διάσταση». Πρόσφατη δημοσκόπηση της YouGov διαπιστώνει ότι το 55% των πολιτών της Βρετανίας αντιτίθεται στις ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα.
Ο Στάρμερ «πάτησε» πάνω στην επέμβαση των μελών της Palestine Action στη βρετανική στρατιωτική βάση Μπράιζ Μόρτον, όπου σταθμεύουν τα μεταγωγικά τροφοδοσίας με καύσιμα, που παραχωρήθηκαν για να εφοδιάζονται τα ισραηλινά μαχητικά που βομβαρδίζουν ανηλεώς τη Γάζα. Μολονότι η εισβολή δεν προκάλεσε τόσες ζημιές στα αεροσκάφη, όσο τελικά διατείνονταν οι αρχές, το γόητρο των οποίων κατετρώθη καθώς αποδείχθηκε η πλημμελής φύλαξη της βάσης, οδήγησε σε πολλές συλλήψεις. Σύμφωνα όμως με τις διασταλτικές ρυθμίσεις στη νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου, οι σοβαρές ζημιές σε περιουσιακά στοιχεία, ακόμη και χωρίς πρόθεση πρόκλησης βλάβης σε πρόσωπα, μπορούν κάλλιστα να θεωρηθούν τρομοκρατία. Βέβαια, η Σούζαν Κεμπ, μέλος του Συμβουλίου του Ινστιτούτου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της οργάνωσης σημειώνει πως η βρετανική κυβέρνηση εξακολουθεί να παραγνωρίζει πως από την πλευρά του Ισραήλ πραγματοποιούνται πολλαπλάσιες «σε μέγεθος ζημιές σε περιουσιακά στοιχεία (βομβαρδισμοί, εμπρησμοί σπιτιών, καταστροφές παροχών και ηλεκτρικού ρεύματος και νερού και καλλιεργιών μετά την αποχώρηση του πληθυσμού από τα προσβεβλημένα και κατεχόμενα σημεία».
Η Palestine Action δεν είναι μια νέα οργάνωση, που αναδύεται λόγω της επίθεσης στη Γάζα. Δραστηριοποιείται εδώ και πέντε χρόνια κι από την ίδρυσή της το 2020, έχει καταλάβει μία ηγετική θέση στην πάλη υπέρ του παλαιστινιακού σκοπού στη Βρετανία. Είναι εκείνη που ενσαρκώνει τον κίνημα BDS (Μποϊκοτάζ, Απόσυρση Επενδύσεων, Κυρώσεις) κατά του Ισραήλ. Ιθύνων κι ιδρυτικός νους της ήταν η ακτιβίστρια Χούντα Αμόρι, γεννημένη στο Ηνωμένο Βασίλειο από Παλαιστίνιο πατέρα και Ιρακινή μητέρα. Απογοητευμένη από τα πενιχρά επιτεύγματα αυτού του κινήματος στη χώρα της, ξεκίνησε να συνεργάζεται με την Εκστρατεία Αλληλεγγύης για την Παλαιστίνη, τη μεγαλύτερη οργάνωση στη χώρα υπέρ της Παλαιστίνης. Σύντομα όμως διαπίστωσε πως η δράση της ομάδας αυτής περιοριζόταν το πολύ σε συμβατικές κινητοποιήσεις, διανομές φυλλαδίων κι άσκηση πιέσεων σε βουλευτές. Όπως η ίδια το έχει εξηγήσει σε πολλές συνεντεύξεις, ήθελε κάτι περισσότερο από αυτό.
Τότε ήταν που ξεκίνησε να συνεργάζεται με τον Ρίτσαρντ Μπάρναρντ, που παρά το νεαρό της ηλικίας του αποτελεί μία σημαντική φωνή διαμαρτυρίας στη Βρετανία κι είναι το πρώτο κινούν στην οργάνωση Extinction Rebellion, το πιο ισχυρό πρόσφατο κίνημα κατά της κλιματικής αλλαγής, που έχει απλώσει παρακλάδια ίσαμε και την Ισπανία. Η κοινή ιδέα που τους ένωσε δεν ήταν μόνο να διαμαρτυρηθούν για τα δικαιώματα των Παλαιστινίων ή να προωθήσουν την απομόνωση του Ισραήλ, αλλά και να επισημάνουν δημόσια τη συμπαιγνία της βρετανικής κυβέρνησης με το Τελ Αβίβ, ιδίως στην παροχή όπλων που χρησιμοποιούνται για τη μαζική εξόντωση των Παλαιστινίων.
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου δεν πωλεί απευθείας όπλα στο Ισραήλ, απλώς χορηγεί άδειες εξαγωγής σε εταιρείες όπλων. Επί του παρόντος, έχουν χορηγηθεί 350 άδειες, παρ’ όλο που το Λονδίνο, μετά την πάνδημη κατακραυγή και την καταδίκη του Τελ Αβίβ από το ΔΠΔ, έχει περιορίσει εν μέρει κάποιες αποστολές, για τις οποίες υπάρχουν υποψίες πως χρησιμοποιήθηκαν σε εγκλήματα πολέμου στη Γάζα κι επέβαλε κυρώσεις σε δύο ακροδεξιούς Ισραηλινούς υπουργούς . Όμως το λοιπό υλικό, βόμβες, χειροβομβίδες, τορπίλες, νάρκες, πύραυλοι και παρόμοια πυρομαχικά δεν έχουν σταματήσει να εισρέουν στο Ισραήλ, όπως επιβεβαιώνεται κι από την ίδια την Ισραηλινή Αρχή Εισαγωγών. Ούτε κι έχει σταματήσει η Βρετανία να προμηθεύει ανταλλακτικά για τα αεροσκάφη F-35 που χρησιμοποιούνται από το Ισραήλ για να βομβαρδίσουν την Παλαιστινιακή Λωρίδα.
Οργανωμένη, αλλά νόμιμη παρέμβαση
Η Palestine Action διοργανώνει διαμαρτυρίες, αναρτά αφίσες, διανέμει φυλλάδια, αλλά αυτή είναι η πιο επιδερμική πτυχή του αγώνα της. Κύρια στρατηγική της είναι η πολιτική ανυπακοή. Δηλ. η εντός των ορίων του νόμου δράση ενάντια σε συμβολικούς στόχους. Φορώντας τις αναγνωρίσιμες κόκκινες φόρμες τους, έχουν ειδικευτεί στο να πετούν μπογιές ή σπρέι σε δημόσια κτίρια ή σε κτίρια εταιρειών που συνεργάζονται με το Ισραήλ (από τράπεζες μέχρι ασφαλιστικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων μέσων ενημέρωσης), να εισβάλλουν σε αυτά τα κτίρια, πραγματοποιώντας καθιστική διαμαρτυρία. Ό,τι δηλ. κάνει θόρυβο κι έχει δυνατότητα να περάσει το πυκνό τοίχος της συγκάλυψης της Γενοκτονίας και της στήριξής της. Αρχικά, οι επιθέσεις τους στρεφόντουσαν κυρίως στις βρετανικές θυγατρικές της Elbit Systems, του μεγαλύτερου κατασκευαστή όπλων του Ισραήλ, ο οποίος έχει ισχυρή παρουσία στην Γηραιά Αλβιόνα.
Η πρώτη ηχηρή δράση αυτού του είδους έλαβε χώρα τον Σεπτέμβριο του 2020, όταν ακτιβιστές κατέλαβαν ένα από τα εργοστάσιά της στο Shenstone (κέντρο). Σταδιακά, ωστόσο, το κίνημα επέκτεινε τις δραστηριότητές του και άρχισε να στοχεύει εταιρείες που δεν ήταν απαραίτητα αμυντικές, αλλά που στηρίζουν έμπρακτα, οικονομικά και στρατιωτικά το Ισραήλ. Το 2022, μέλη της κατέλαβαν περιοχή που ανήκε στη γαλλική αμυντική εταιρεία Thalès στη Γλασκώβη, αυτή τη φορά με βόμβες καπνού και πανό. Λίγες εβδομάδες αργότερα, δύο άλλοι ακτιβιστές ψέκασαν με κέτσαπ ένα άγαλμα του πρώην Βρετανού κυβερνήτη Άρθουρ Μπάλφουρ, που έμεινε στην Ιστορία γιατί υπέγραψε το 1917 το έγγραφο που παραχωρούσε «εθνική πατρίδα στον εβραϊκό λαό» στην Παλαιστίνη κι απετέλεσε το κεφαλόσκαλο για την αποικιοκρατική διευκόλυνση στην εβραϊκή κοινότητα κι αφετηρία για τη διχοτόμηση της ιστορικής Παλαιστίνης με απόφαση των Ηνωμένων Εθνών το 1947.
Το ότι απλοί άνθρωποι μπορούν να κατηγορηθούν για τρομοκρατικά αδικήματα χωρίς να τεθεί εκτός νόμου μια ολόκληρη οργάνωση και οι υποστηρικτές της και κυρίως δίχως να έχουν διαπράξει αμιγή τρομοκρατικά εγκλήματα είναι μία τακτική σπίλωσης του αγώνα. Ακριβώς όπως ένα ανελεύθερο καθεστώς ποινικοποιεί κάθε είδους διαμαρτυρία, απεργία, λοκ άουτ, με πρόσχημα την «τήρηση της νομιμότητας», την «κοινωνική γαλήνη», τις αξίες του έθνους, την ευταξία, την πάταξη της παραβατικότητας.
Αγνοώντας τη διασάλευση κάθε ηθικής αξίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ζωής και των δικαιωμάτων των αμάχων, την καταστροφή περιουσιών που διαπράττει με τέτοιον ειδεχθή τρόπο το Ισραήλ, η τακτική της βρετανικής κυβέρνησης να συγκατατάσσει την Palestine Action στις τρομοκρατικές ομάδες, προσπαθεί να έλξει ηθική και πρακτική νομιμοποίηση, προβάλλοντας μία ανύπαρκτη απειλή. Εξισώνει τη συνειδητή και λελογισμένη στις κοινωνικές συνέπειές της δράση της με χτυπήματα τυφλά ή εγκληματικά σχέδια (που δεν ισχύουν για την περίπτωση του Ισραήλ). Εμπεδώνει ένα αίσθημα φόβου (ανύπαρκτου ουσιαστικά), ποντάροντας -όπως σημείωνε στον ‘Πολιτικό Ρομαντισμό’ του ο μετέπειτα απολογητής του ναζισμού, αλλά εφυής στις διαπιστώσεις του Καρλ Σμιτ- στην καθοδηγούμενη «χαρακτηριστική ανασφάλεια της εποχής μας, που σε συνδυασμό με τη ριζωμένη αίσθηση (της κοινής γνώμης) πως έχει παραπλανηθεί» αποδέχεται και θεμελιώνει «μία εποχή που δεν κατορθώνει να αρρύσει από τις αρχές της καμία μορφή και καμία αντιπροσωπευτική ικανότητα». Συνεπώς, μέσα από τούτη την φαλκιδευμένη «αναπαράσταση» της ανάγκης της να ταυτίσει την -ουσιαστικά έξωθεν υπαγορευμένη- αγωνία της με κάποιον ένοχο, η κοινωνία οδηγείται από την αντίθεση στον θύτη να κυνηγά τον συμπαραστάτη στο θύμα.
Όπως τονίζει η Κάντμαν της Palestine Action η απαγόρευση «ουσιαστικά επαναπροσδιορίζει τις πράξεις διαμαρτυρίας και πολιτικής ανυπακοής ως απειλές για την ασφάλεια, μετατοπίζοντας τη συζήτηση από την πολιτική στην αστυνόμευση». Η ειλικρινής και μαχητική στάση διανοούμενων με μεγάλη εμβέλεια στο κοινό τους, όπως του Λάβερτι, της Ρούνι, του Λόουτς, από τις απαρχές κιόλας της γενοκτονίας κι όχι post festam και για να διατηρήσουν την καλή εικόνα τους, είναι αναγκαία, όχι μόνον για να καταγγείλουν όσα συμβαίνουν στη Γάζα, αλλά κυρίως για να καυτηριάσουν και να αφυπνίσουν την κοινή γνώμη για την κλιμακούμενη αστυνόμευση της αγανάκτησης και της αποστροφής των λαών στη Δύση στην ιταμή παραβίαση της ίδιας της αιδούς και του ελέους στον ανθρώπινο πόνο, με την υλική συνδρομή των κυβερνήσεών τους. Που ενδεχομένως, επικαλούμενες την πάταξη του «αντισημιτισμού» διευρύνουν τους μηχανισμούς καταστολής και σε άλλες κοινωνικές εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, που σε άλλες περιπτώσεις θα ξυπνούσαν την εύλογη κατακραυγή της κοινωνίας.
