Έχουν γραφτεί πολλά για την εκλογή του Ζοχράν Μαμντάνι στη δημαρχία της Νέας Υόρκης. Στο παρόν κείμενο αναδεικνύεται μια διαφορετική προοπτική, η οποία, βεβαίως, δεν αποτελεί εναλλακτική έναντι όλων των υπολοίπων προσεγγίσεων· απλώς επιδιώκει την ένταξη της εκλογής σε ένα νέο πλαίσιο και τον φωτισμό μιας διάστασης που δεν έχει μέχρι τώρα αναδειχθεί και διατυπωθεί δημόσια.
Κάποιος μπορεί να δει τον Ζοχράν Μαμντάνι, πλέον εκλεγμένο δήμαρχο της Νέας Υόρκης, και τον Σαντίκ Καν, δήμαρχο του Λονδίνου -δύο εκ των κορυφαίων μητροπολιτικών κέντρων της Αγγλόσφαιρας ή του αγγλοαμερικανικού κόσμου- ως μουσουλμάνους, ως δημοκρατικούς σοσιαλιστές ή φιλελεύθερους, ως εκφραστές ή φορείς της πολυπολιτισμικότητας, ως μεσολαβητές μεταξύ ελίτ και λαϊκών στρωμάτων ή ως οτιδήποτε άλλο· μπορεί όμως εξίσου να τους δει ως ανθρώπους με καταγωγή από την Ινδική Υποήπειρο, την πολυπληθέστερη περιοχή του πλανήτη, όπου ζουν περίπου 1,9 δισεκατομμύρια άνθρωποι -περίπου 400 εκατομμύρια περισσότεροι από όσους ζουν στην Αφρική, ο πληθυσμός της οποίας ανέρχεται σε 1,5 δισεκατομμύριο.
Στο βιβλίο μου, Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης , έχω επισημάνει, μεταξύ άλλων:
Είναι αδύνατο να επιχειρήσει κάποιος να μιλήσει συνολικά για την ολοκλήρωση της αμερικανικής ηγεμονικής περιόδου χωρίς να αναφερθεί στην Ε.Ε. και στο Ηνωμένο Βασίλειο, κάποτε μητροπολιτικό κέντρο του οποίου ήταν περιφέρεια η Βόρεια Αμερική, με τους όρους να έχουν αντιστραφεί όχι μόνο ως προς τη σχέση Ηνωμένου Βασιλείου-ΗΠΑ, αλλά και ως προς τη σχέση Ηνωμένου Βασιλείου και των πρώην κτήσεών του επί βρετανικής αυτοκρατορίας· όπως εντελώς ενδεικτικά φανερώνει η ανάδειξη του πρώτου τέκνου γονέων με ινδοάρια εθνογλωσσική καταγωγή (Punjabis) στην πρωθυπουργία της χώρας, του Ρίσι Σούνακ, με το κόμμα των Συντηρητικών. Μόλις έξι γενιές νωρίτερα η βασίλισσα Βικτώρια αναγνωριζόταν ως «αυτοκράτειρα της Ινδίας». Αυτή η αντιστροφή στη σχέση μεταξύ κέντρου και περιφέρειας αποτελεί τη συμβολική κορυφή του παγόβουνου… Ενδεικτικά, η οικονομία της Ινδίας ξεπέρασε την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου, ανεβαίνοντας στην πέμπτη θέση με όρους ονομαστικού ΑΕΠ. Από πλευράς ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης η Ινδία είναι η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία ήδη από το 2011. (Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης, σελ. 192)
Υπό μια τέτοια οπτική -της αντιστροφής στη σχέση κέντρου-περιφέρειας μεταξύ Αγγλόσφαιρας και Ινδικής Υποηπείρου -μπορούν να ενταχθούν στο ίδιο πλαίσιο και να φωτιστούν με παρόμοιο φως: ο Ζοχράν Μαμντάνι, δήμαρχος της Νέας Υόρκης· ο Σαντίκ Καν, δήμαρχος του Λονδίνου· ο Ρίσι Σουνάκ, πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, ηγέτης του Συντηρητικού Κόμματος και ένας από τους πλουσιότερους Βρετανούς· μαζί με τον Γκόπι Χιντούγια (Gopichand Parmanand Hinduja), πρόσφατα αποθανόντα δισεκατομμυριούχο και πλουσιότερο άνθρωπο της Βρετανίας· η Κάμαλα Χάρις, 49η αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, υποψήφια πρόεδρος και μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος, με Ταμίλ καταγωγή από τη μητέρα της (από οικογένεια Βραχμάνων μάλιστα)· καθώς και πρόσωπα, διευθύνων σύμβουλοι, όπως οι Σουντάρ Πιτσάι (CEO της Alphabet Inc. και της Google), Σάτια Ναντέλα (CEO της Microsoft), Άρβιντ Κρίσνα (CEO της IBM) και Νιλ Μόχαν (CEO του YouTube)· ο Μουκές Αμπάνι, πλουσιότερος Ινδός και μεταξύ των δεκαπέντε πλουσιότερων ανθρώπων παγκοσμίως, πρώτος μη Αμερικανός μέλος και διευθυντής του διοικητικού συμβουλίου της Bank of America· ο Ατζάι Μπάνγκα, πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας· οι πρωτοπόροι τεχνολογίας Ajay Bhatt, Vinod Dham και Sabeer Bhatia· η Μαλάλα Γιουσαφζάι, γνωστή ακτιβίστρια· ο Σαχίντ Καν, δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας· ο Κουμάιλ Ναντζιάνι, stand-up κωμικός και ηθοποιός· και πολλοί ακόμα.
Όλα τα προαναφερθέντα πρόσωπα μπορεί κανείς να θεωρήσει ότι συμβολίζουν την απαρχή μιας μεταβολής στο πλαίσιο της αντιστροφής της σχέσης κέντρου-περιφέρειας, την οποία επιφέρει στην Αγγλόσφαιρα -και μάλιστα στον πυρήνα της, στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, στη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο και το Σαν Φρανσίσκο (Σίλικον Βάλεϊ)- ο κόσμος της Ινδικής Υποηπείρου. Με άλλα λόγια, τα προηγούμενα μπορούν να γίνουν αντιληπτά ως η αρχή της μεταβολής που επιφέρει στον αγγλοαμερικανικό κόσμο η σφαίρα της Ινδικής Υποηπείρου.
Σημείωση-Διευκρίνηση
Σε ένα υπερκρατικό, υπερεθνικό και υπερθρησκευτικό πολιτισμικό πλαίσιο (ανάλογο της «Ευρώπης» ή της ευρωπαϊκής πολιτισμικής σφαίρας), οι άνθρωποι από το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές μπορούν να γίνουν αντιληπτοί ως μουσουλμανική έκφραση της «ινδικής» πολιτισμικής σφαίρας ή, ακριβέστερα, της Bharat (ο όρος «ινδικής» είναι ενδεικτικός· ορθότερος θα ήταν Bharat). Κάτι τέτοιο, ωστόσο, είναι απαράδεκτο για τους οπαδούς της ιδεολογίας Hindutva (Ινδικότητα), του ινδουιστικού εθνικισμού. Εξ ου και παλαιότερα Ινδοί εθνικιστές θεώρησαν προδότη τον Μαχάτμα Γκάντι, ο οποίος αγωνίστηκε σθεναρά για τη συμφιλίωση Ινδουιστών και Μουσουλμάνων -όχι μόνον από καλή καρδιά ή λόγω της κοινότητας συμφερόντων και της ανάγκης κοινού αγώνα κατά του βρετανικού ιμπεριαλισμού, αλλά και επειδή πίστευε ακράδαντα στην ενότητα της Ινδικής Υποηπείρου· εξ ου και αντιτάχθηκε στον διαμελισμό της Ινδίας και στη δημιουργία ξεχωριστού μουσουλμανικού κράτους (Ανατολικό και Δυτικό Πακιστάν).
Όπως και να ’χει, οι Χίντου, οι Παντζάμπ (Punjabis) και οι Σιχ, ή οι Βεγγαλέζοι, κάτοικοι του Πακιστάν, της κεντρικής και βόρειας Ινδίας και του Μπαγκλαντές, είναι γλωσσικά συγγενείς, παρά τα διαφορετικά θρησκεύματα ή ανεξάρτητα από το αν είναι πολίτες διαφορετικών κρατών. Αντιθέτως, οι άνθρωποι που μιλούν Ταμίλ και Τελούγκου, δηλαδή δραβιδικές και όχι ινδοαρίες γλώσσες, δεν είναι γλωσσικά συγγενείς με τους Χίντου ή τους προηγούμενους, παρόλο που είναι πολίτες της Ινδίας και μέλη της ιστορικής Bharat. Υπό αυτή την οπτική, η έννοια «του κόσμου ή της σφαίρας της Ινδικής Υποηπείρου» περιλαμβάνει τόσο τα κράτη (Ινδία, Πακιστάν, Μπαγκλαντές) και τις γλώσσες (ινδοάριες, δραβιδικές) όσο και τα θρησκεύματα (Ισλάμ, Ινδουισμός, Σιχισμός κ.λπ.).
