Του Κώστα Ράπτη. Αναδημοσίευση από το Capital.gr
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι μόνα. Ή, πάντως, περισσότερο μόνα από όσο υπολόγιζαν.
Οι ιρανικές επιθέσεις τη Δευτέρα και την Τρίτη σε εμιρατινούς στόχους, με επίκεντρο το λιμάνι της Φουτζάιρα στον Κόλπο του Ομάν, καταδεικνύουν τη μικρή σημασία που αποδίδει η Τεχεράνη στην ισχύουσα ιδιόμορφη κατάπαυση του πυρός, καθώς και την ετοιμότητά της να κινηθεί προληπτικά ενόψει του επόμενου γύρου εχθροπραξιών, τον οποίο θεωρεί δεδομένο ή, εν πάση περιπτώσει, δεν σκοπεύει να υποδεχθεί αιφνιδιασμένη για μία ακόμη φορά.
Από εκφραστές της επίσημης ιρανικής γραμμής αντιλαμβανόμαστε ότι τα ΗΑΕ αντιμετωπίζονται ως ένα «δεύτερο Ισραήλ», στο οποίο επιφυλάσσεται διακριτικά δυσμενής μεταχείριση, ασχέτως του modus vivendi το οποίο ενδεχομένως θα επιτευχθεί την «επόμενη μέρα» με τις λοιπές αραβικές μοναρχίες.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, πλήττοντας τη Φουτζάιρα, το Ιράν επιδιώκει να στερήσει από τα ΗΑΕ τη δυνατότητα να εξάγουν πετρέλαιο παρακάμπτοντας το Στενό του Χορμούζ. Όμως η αντίστοιχη δυνατότητα της Σαουδικής Αραβίας, δια του αγωγού Ανατολής-Δύσης, ο οποίος καταλήγει στο Γιάνμπου, δεν έχει θιγεί. Ούτε οι σύμμαχοι του Ιράν, Χούθι της Υεμένης, έχουν ανοίξει το μέτωπο της Ερυθράς Θάλασσας. Παρά τη μείωση του συνολικού όγκου των εξαγωγών στο 70% της προπολεμικής περιόδου, η εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου εγγυάται δημοσιονομική ευστάθεια στον Οίκο των Σαούντ.
Το Ριάντ, κινούμενο ακροβατικά, καταφέρνει και να παρατείνει την ηρεμία στα νότια σύνορά του (μετά την αποτυχία της πολεμικής περιπέτειάς του στην Υεμένη) και να μην αποξενώνει τις ΗΠΑ, αλλά και να διατηρεί μια σιωπηρή συνεννόηση με το Ιράν, προφυλάσσοντας τις υποδομές του.
Αντιθέτως, έχει αποδείξει ότι δεν σκοπεύει να ανεχθεί τις φιλοδοξίες που ξεδιπλώνουν τα ΗΑΕ σε όλη την περιοχή -και ήδη από το γύρισμα του έτους υποχρέωσε στρατιωτικά τις εμιρατινές δυνάμεις να εγκαταλείψουν τους λιμένες της νότιας Υεμένης, όπου αυτές είχαν εγκατασταθεί, ενθαρρύνοντας το αυτονομιστικό κίνημα κατά της διεθνώς αναγνωρισμένης (και υπό σαουδαραβική προστασία) υεμενικής κυβέρνησης.
Τα ΗΑΕ δεν βρίσκονται απλώς στην εμπροσθοφυλακή της αντιπαράθεσης με το Ιράν -έχουν τεταμένες σχέσεις με αρκετές σουνιτικές δυνάμεις της περιοχής, με τις οποίες κονταροχτυπιούνται δι’ αντιπροσώπου σε μέτωπα όπως αυτά του Σουδάν και της Σομαλιλάνδης. Αντιθέτως, οι γνωστές τριβές μεταξύ των ανταγωνιστών τους (λ.χ. Τουρκίας, Αιγύπτου, Σαουδικής Αραβίας) δείχνουν να έχουν ξεπερασθεί.
Η πρωτοβουλία του Άμπου Ντάμπι να ανακοινώσει την αποχώρησή του από τον OPEC ασφαλώς δεν υπήρξε βήμα προς την αποκατάσταση των σχέσεων με το Ριάντ. Όμως η κίνηση αυτή, να διευκολυνθούν οι ΗΠΑ με την προοπτική διοχέτευσης στις αγορές μεγαλύτερων ποσοτήτων πετρελαίου πέρα από τις ποσοστώσεις του OPEC και να τρωθεί η σαουδαραβική ηγεμονία στο καρτέλ, δεν έχει ιδιαίτερο νόημα εάν δεν μπορεί να υποστηριχθεί στον τομέα της ασφάλειας.
Και η υποστήριξη, πρωτίστως αμερικανική, δεν προέκυψε μετά τις ιρανικές επιθέσεις. Αντιθέτως, αυτό που υπήρξε ήταν η υπαναχώρηση του Τραμπ σε ό,τι αφορά την αμερικανική επιχείρηση διασφάλισης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στον Κόλπο, η οποία και ανακοινώθηκε ότι ανεστάλη (μόλις δύο ημέρες αφότου εξαγγέλθηκε), στο όνομα της κατά φαντασίαν “προόδου” που σημειώνεται στις «συνομιλίες» με το Ιράν.
Βεβαίως, ο ισχυρός άνδρας της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, είναι «μακρόθυμος». Έσπευσε να εκφράσει τηλεφωνικώς στον πρόεδρο των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζάγεντ, τη συμπαράστασή του μετά τις ιρανικές επιθέσεις. Αλλά αυτή η έκφραση συμπαράστασης είναι διπλής αναγνώσεως: υπενθυμίζει ότι, δίχως τη στήριξη του ισχυρότερου γείτονα και του περί αυτόν Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, τα ΗΑΕ είναι ευάλωτα.
Αν το μέλλον της περιοχής τείνει όλο και περισσότερο να καθορίζεται από τις εντόπιες δυνάμεις ερήμην τρίτων, η αποκλειστική επένδυση των ΗΑΕ στην εκπροσώπηση εξωπεριφερειακών συμφερόντων φαντάζει εκτός συρμού.
Πόσω μάλλον όταν την ίδια στιγμή ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί επισκέπτεται, μετά τη Μόσχα και το Πεκίνο, προλαβαίνοντας την αναμενόμενη συνάντηση Σι-Τραμπ, σε μια απόδειξη του ότι η Τεχεράνη είναι λιγότερο «μόνη» από όσο παρουσιάζεται.
