Kosmodromio
2020/02/01 15:20

Η γεωγραφική κατανομή της πανδημικής διασποράς

Η πανδημική κατάσταση στην Ελλάδα είναι στο κόκκινο. Ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα. Ο αριθμός των θανάτων έχει εκτοξευτεί. Είμαστε η τέταρτη (κανονικού μεγέθους) χώρα στον κόσμο σε ταχύτητα αύξησης των θανάτων από COVID-19. Το ΕΣΥ έχει φτάσει στα όριά του. Και δεν έχουμε ακόμα στοιχεία από την αύξηση της γενικής θνησιμότητας, λόγω του μπλοκαρίσματος του ΕΣΥ ειδικά, αλλά όχι μόνο, στη Βόρεια Ελλάδα, μια που ξέρουμε από την εμπειρία της Ιταλίας π.χ. πως παράλληλα με τους θανάτους από COVID-19 αυξάνεται και η θνησιμότητα από άλλα αίτια.

Είναι όμως σημαντικό να παρατηρήσουμε πως έχουμε δυο διαφορετικής έντασης επιδημίες στο Βορρά και το Νότο της χώρας μας. Αν η κατάσταση είναι δραματική στην Βόρεια Ελλάδα, στη Νότια είναι ακόμα σχετικά ελεγχόμενη. Τα στατιστικά στοιχεία για την εξέλιξη της πανδημίας είναι ελλιπή, είχα γράψει σχετικά για αυτό προ ημερών, αλλά παρόλα αυτά αυτή η διαφορά είναι εύκολα εντοπίσιμη και ήδη γνωστή

Τα μόνα γραφήματα της κατάστασης (που έχω βρει) είναι από τις ημερήσιες εκθέσεις του ΕΟΔΥ, που όμως έχει αθροιστικά τα στοιχεία ανά νομό τις τελευταίες 15 μέρες και δεν είναι εύκολο να διακρίνει κανείς την τάση

Και το γράφημα των συνολικών θανάτων ανά περιφέρεια του iMedD

Παρακάτω παρουσιάζω ένα γράφημα που δείχνει ανάγλυφα την πορεία της ασθένειας ανά γεωγραφική ενότητα. Παρουσιάζει την εξέλιξη του αριθμού των κρουσμάτων στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη, τη Βόρεια χερσαία Ελλάδα (Ήπειρο, Θεσσαλία, Μακεδονία – πλην ΠΕ Θεσσαλονίκης, Θράκη) και την υπόλοιπη νότια και νησιωτική χώρα από την 1 Οκτωβρίου και μετά. Πηγή τα δημοσιευμένα ημερήσια στοιχεία του ΕΟΔΥ ανά περιφερειακή ενότητα. Δεν έχουμε φυσικά τον αριθμό των τεστ ανά Π.Ε. που παρήγαγε αυτά τα δεδομένα και η άθροιση των κρουσμάτων συγχωνεύει τους αριθμούς από υψηλής διάδοσης νομούς όπως η Κοζάνη ή οι Σέρρες με άλλους κάπως χαμηλότερης όπως η Θεσπρωτία, δηλαδή εξομαλύνει τη γενική εικόνα. Αν τα δεδομένα αυτά διατίθονταν σε μηχαναγνώσιμη μορφή από τον ΕΟΔΥ θα μπορούσε κανείς ευκολότερα να αναλύσει καλύτερα τι συμβαίνει σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας. Ακόμα και σε αυτό το επίπεδο, η άθροιση των κρουσμάτων, ακριβώς λόγω του μη μηχαναγνώσιμου των στοιχείων, έγινε με ακρίβεια +/- 5% κάθε μέρα. Στον αριθμό των κρουσμάτων της Νότιας Ελλάδας συμπεριλαμβάνονται και τα (λίγα όμως πια) κρούσματα που έρχονται από το εξωτερικό και τα (επίσης λίγα) μη-προσδιορισμένης προέλευσης. Οι αριθμοί έχουν εξομαλυνθεί, για να είναι σαφέστερη η τάση: ο αριθμός κρουσμάτων κάθε ημέρας που εμφανίζεται στο γράφημα είναι ο μ.ο. των κρουσμάτων της ημέρας εκείνης και των έξι προηγούμενων ημερών. Τα κρούσματα έχουν αναχθεί στον πληθυσμό κάθε μίας από τις γεωγραφικές / διοικητικές ενότητες (οι αριθμοί στον άξονα των ψ είναι κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους)

Τα συμπεράσματα είναι εύκολα ορατά. Στη Θεσσαλονίκη τα κρούσματα είναι στο κόκκινο, αλλά υπάρχει από τις 6 Νοεμβρίου περίπου μια τάση σταθεροποίησης της διάδοσης της ασθένειας – κάτι που επιβεβαιώνεται και από την ανάλυση των λυμάτων. Στην Αθήνα και στη Νότια Ελλάδα, που ποτέ δεν είχαν τους αριθμούς στο κόκκινο που παρουσιάζει η Β.Ελλάδα, μοιάζει να έχουν σταθεροποιηθεί και να παρουσιάζουν και μια μικρή πτωτική τάση. Στην πλην Π.Ε. Θεσσαλονίκης Β. Ελλάδα όμως, τα κρούσματα αυξάνονται, με λίγο μικρότερο ρυθμό μετά τις 6 Νοεμβρίου αλλά πάντως σταθερά. Τα μέτρα της 31/10 στη Θεσσαλονίκη και σε άλλες Π.Ε. που ήταν στο κόκκινο μοιάζει να οδήγησαν στη σταθεροποίηση του αριθμού των κρουσμάτων, ενώ η δεύτερη δόση του πανελλήνιου λοκντάουν από τις 7/11, δεν μοιάζει να έχει επηρεάσει (ακόμα;) σημαντικά την εξέλιξη της πανδημίας στη Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη, ενώ ίσως να έχει δράσει ανασταλτικά στη Νότια Ελλάδα και την Αττική. Δεν ξέρουμε φυσικά πώς θα εξελισσόταν η πανδημία ερήμην των μέτρων, αλλά όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, μοιάζει δύσκολο να περιοριστεί η πανδημία αν δεν κλείσουν σχολεία και όσο το δυνατόν περισσότεροι χώροι εργασίας. Είχαμε επισημάνει σε προηγούμενο άρθρο πως τα εργοστάσια και οι εργασιακοί χώροι είναι εστίες διάδοσης της πανδημίας

κι αυτό είναι κάτι που έχει καταγραφεί και σε ρεπορτάζ του Τάσου Τέλλογλου και μάλλον συνεχίζεται. Ο συνδυασμός κλίματος και βιομηχανικών μονάδων στη Βόρεια Ελλάδα, δείχνει να έχει διασπείρει τον ιό πυκνότερα και να κάνει την αντιμετώπιση του ιού πολύ δυσκολότερη από ότι στη Νότια. Ίσως πάλι η πυκνότητα των θετικών στον ιό στην Β.Ελλάδα να έχει περάσει ένα κρίσιμο κατώφλι και να χρειάζεται άλλη ένταση και άλλου είδους μέτρων, π.χ για να μειωθεί, όμως στη Γαλλία με ποσοστά διάδοσης του ιού μεγαλύτερα από τη Θεσσαλονίκη κατά τόπους, φαίνεται πως με μέτρα μικρότερης αυστηρότητας, που επιβλήθηκαν στις 30 Οκτωβρίου έχει κατορθώσει ήδη να περιορίσει την πανδημία.

Όπως και να έχει περιμένουμε από τους ειδικούς να εξάγουν τα αναλυτικά επιδημιολογικά συμπεράσματα από την απόδοση των μέτρων.