Η ριζοσπαστικοποίηση υπέρ της ακροδεξιάς ανησυχεί όλο και περισσότερο τις κυβερνήσεις και τις κοινωνίες στην Ευρώπη. Όχι μόνον για ό,τι αφορά την εκλογική άνοδο των κομμάτων που εμφορούνται και διαδίδουν την σκοταδιστική τούτη ιδεολογία, αλλά ακόμη περισσότερο για το βαθμό που τούτες οι ιδέες έχουν κατορθώσει να εισβάλουν και να παγιωθούν στη δημόσια σφαίρα και να τις ενστερνίζονται πλατιά στρώματα στην κοινωνία. Ιδίως μάλιστα πως ριζώνουν στη συνείδηση νέων ανθρώπων. Τέτοια άσχημα μηνύματα μας έρχονται από την Ιβηρική: Οι μετρήσεις από επίσημους στατιστικούς φορείς φανερώνουν πως όλο και περισσότεροι νέοι συγκινούνται από τα συνθήματα της ακροδεξιάς κι ασπάζονται αναχρονιστικές, σχεδόν σκοταδιστικές απόψεις που με όχημα τα ΜΚΔ διοχετεύονται σωρηδόν στην κοινωνία.
Οι νεαροί της νεολαίας της Ισπανίας πιο ευάλωτοι στην ακροδεξιά ρητορεία
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της CIS, το 52% των νέων ηλικίας 16-24 ετών συμφωνεί με την άποψη πως ο φεμινισμός το παράκανε και πως πλέον εκείνο που υφίσταται διακρίσεις είναι το ανδρικό φύλο. Και τ’ ανησυχητικά στοιχεία δεν σταματούν εκεί. Γιατί, το 36,1% των νεαρών ηλικίας 18-28 δηλώνει πως κλίνει προς την ψήφο υπέρ του Vox, έναντι του 15,1 % των κοριτσιών ίδιας ηλικίας. Επιπλέον, όλο και περισσότερα παιδιά και νέοι πιστεύουν στις ανιστόρητες και αναθεωρητικές απόψεις ότι «ο Φράνκο έκανε και καλά πράγματα».
Το γεγονός πως οι απόψεις αυτές, ο αντιφεμινισμός, η ομοφοβία και η μισαλλοδοξία, σε συνδυασμό με την αποδοχή της ακροδεξιάς ρητορείας, πολλαπλασιάζονται μέσα στους χώρους της δημόσιας εκπαίδευσης, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου στην εκπαιδευτική κοινότητα. Οι ειδικοί εντοπίζουν τους κύριους λόγους της τάσης αυτής στην αυξημένη επιρροή που έχουν τα ΜΚΔ κι οι διάφοροι influencers και τα “αστεία” τους που συνήθως έχουν στόχο τις γυναίκες, τη LGTB+ κοινότητα, την ανδροπρέπεια και την ‘μαλθακότητα’ της πολιτική τάξης. Όπως επίσης και τα βιντεο-παιχνίδια, το βίαιο περιεχόμενο των οποίων είναι καθαρά «ανδροπρεπές», ενώ και τα σχόλια που γίνονται από τους gamers κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ή τα αστεία τους, με βωμολοχικό και μειωτικό περιεχόμενο σε άλλες ταυτότητες ή τον φεμινισμό (πάντοτε με επίκεντρο τον ‘ανδρισμό’ ως ‘ανδρεία’ και ως ‘τόλμη’), τα οποία εδραιώνονται ως τρόπος έκφρασης κι ως συνείδηση.
Αρκετοί μάλιστα από τους νέους βλέπουν την τραχύτητα και την αυθάδεια των ακροδεξιών ενεργειών ως επαναστατικότητα, στην οποία η εφηβεία έχει τη φυσιολογική τάση να προσανατολίζεται στην προσπάθειά της να διαπλάσει τη δική της ταυτόχρονα ανεξάρτητη, από την οικογενειακή, ταυτότητα και την μιμητική ένταξη σε μία ομάδα ε κοινά χαρακτηριστικά και να αποζητεί την αποδοχή της ως μονάδα.
Ακόμη πιο ανησυχητική όμως είναι η προοπτική ότι η εκλογική άνοδος κι η πολιτική επιρροή που τα τελευταία χρόνια έχει το Vox, ιδίως σε Περιφέρειες όπου στηρίζει η συμμετέχει σε τοπικές κυβερνήσεις με το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ). Εκεί όπου κατά βάση απαιτεί να αναλάβει το ευαίσθητο χαρτοφυλάκιο της Παιδείας, ώστε να μετασχηματίσει το σχολικό πρόγραμμα και τα εγχειρίδια και να προσαρμόσει τη διδακτέα ύλη στην ιδεολογία του για την οικογένεια, τη θρησκεία, την Ιστορία, τις μειονότητες και τις ταυτότητες, τους μετανάστες.
Η Βαλένθια ήδη βαδίζει σε ακροδεξιό μονοπάτι
Το τελευταίο και άκρως ενδεικτικό παράδειγμα είναι όσα συμβαίνουν στην Αυτόνομη Περιφέρεια της Βαλένθιας. Εκεί όπου ο πληγωμένος από την εγκληματική ανεπάρκειά του (και απουσία του τις κρίσιμες ώρες από το γραφείο και τον συντονισμό) κατά την πολύνεκρη επέλαση του κυκλώνα DANA από τη Βαλένθια, τοπικός κυβερνήτης Αλβέρτο Μαθόν, προκειμένου να περάσει τον προϋπολογισμό της Περιφέρειας, άνοιξε διάπλατα τις πύλες της διακυβέρνησης στο Vox, υποκύπτοντας σε όλες του τις απαιτήσεις.
Μέσα σε αυτές ήταν και ο περιορισμός στη χρηματοδότηση της τοπικής Ακαδημίας της Βαλένθια, που φροντίζει για την καταγραφή, έρευνα και διάδοση (μέσω και του Λεξικού της) της βαλενθιάνικης, καταλανικής, διαλέκτου ως βασικής παραμέτρου της ταυτότητας της τοπικής εθνοτικής κοινότητας. Η καλλιέργεια των τοπικών ιδιωμάτων ή γλωσσών, όπως είναι τα καταλανικά και τα βαλενθιάνο, αποτελεί έναν από τους διηνεκείς στόχους του Vox κι η δυσχερής πολιτική θέση του Μαθόν αποτελεί πλέον για το ακροδεξιό κόμμα τη χρυσή ευκαιρία να πραγματώσει αυτό που έμεινε ημιτελές στις πρωταρχικές συμφωνίες που συνήψαν για κυβερνητική συνεργασία στις 15 Ιουνίου 2023. Μία συμφωνία που είχε ως αποτέλεσμα τρεις νόμους οι οποίοι έκτοτε ξεκίνησαν να εφαρμόζονται με διαφορετικές ταχύτητες–που φυσικά δεν ικανοποιούσαν τα επεκτατικά σχέδια του Vox για τον απο-βαλενθιανισμό της περιοχής.
Ένας από αυτούς ήταν ο «Νόμος για την εκπαιδευτική ελευθερία», που διασφαλίσουν την «ελεύθερη» επιλογή σχολείου και την «ελεύθερη» επιλογή της γλώσσας διδασκαλίας μεταξύ των δύο επίσημων γλωσσών σε όλα τα στάδια της εκπαίδευσης. Νόμος που πίσω από την φρασεολογία του υποκρύπτει την ετεροβαρή απόσπαση της προτεραιότητας της τοπικής διαλέκτου στην εκπαίδευση. Στο ίδιο μήκος κύματος και το μαυλιστικό μέτρο της δωρεάν φροντίδας νηπίων 0-3 ετών, που σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα ελεγχόμενο εξ απαλών ονύχων θα διδάσκονται τις «αρετές» και τα «θέσμια» της εθνικοφροσύνης. Μέτρο, που καθώς περιλαμβανόταν και στο πρόγραμμα του ΡΡ δε χρειάσθηκε να στηριχθεί από το Vox. Εξάλλου, η εμπειρία της εφαρμογής του από τη δεξιά τοπική κυβέρνηση δείχνει πως δεν θα άλλαζαν πολλά πράγματα.
Στη συμφωνία εξίσου περιλαμβάνονται και δύο άλλα εμβληματικά μέτρα, όπως ο ευπρεπισμένος νόμος για τη Συμφιλίωση, ο οποίος πρακτικά θέλει να καλύψει τη φρανκική θηριωδία, με κατάργηση των νόμων «που επιτίθενται στη συμφιλίωση σε ιστορικά ζητήματα». Δηλ. μέσα από την επίκληση της προτεραιότητας της τοπικής νομοθεσίας να καταργήσει τον ψηφισμένο από την κυβέρνηση του σοσιαλιστή Πέδρο Σάντσεθ Νόμου της Δημοκρατικής Μνήμης. Η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει έφεση κατά του αναθεωρητικού τούτου μέτρου στο Συνταγματικό Δικαστήριο, με αποτέλεσμα ότι παρόλο έχουν περάσει εννέα μήνες από την έγκρισή του δεν έχει εφαρμοσθεί. Πλέον το Vox απαιτεί την τάχιστη συμμόρφωση στον δικό του νόμο και παράλληλα να καταργηθούν «όλα τα κονδύλια που διατίθενται στην Ιστορική Μνήμη” έως το 2025 (δηλ. περικοπή έως και 40%) και να διατηρηθούν μόνο όσα απαιτούνται για την αναγνώριση των σορών» των θυμάτων του Εμφυλίου, που ακόμη ξεθάπτονται από τους μαζικούς τάφους που άφησε η φρανκική θηριωδία.
Αλλά παράλληλα και βάσει αυτού του μέτρου θα περικοπούν και τα κονδύλια για το Λεξικό της τοπικής Ακαδημίας, το Vox επαναφέρει τον Νόμο για την ταυτότητα, που καταργεί «επιδοτήσεις σε φορείς ή ενώσεις που προωθούν τον καταλανισμό». Ήδη μέσω της Αντιπροεδρίας Πολιτισμού, το Vox περιόρισε στον προηγούμενο προϋπολογισμό και κατήργησε τη βοήθεια σε ερευνητικά ινστιτούτα, ιδρύματα, πολιτιστικούς χώρους και εκδοτικούς οίκους.
Διένειμε επίσης κεφάλαια μεταξύ εκείνων των οργανώσεων που υπερασπίζονται την ταυτότητα των κατοίκων της Βαλένθια έναντι των Καταλανών. Παράλληλα, μέσω του Νόμου περί Οπτικοακουστικών Μέσων «μεταρρυθμίσθηκε» ριζικά η δημόσια ραδιοτηλεόραση, με το PP και το Vox να ελέγχουν το νέο διοικητικό συμβούλιο. Μέχρι στιγμής το Vox το μόνο που δεν έχει κατορθώσει να ελέγξει είναι οι πολιτικές για την ισότητα και την έμφυλη βία: το ΡΡ τις κράτησε υπό τον έλεγχό του αυξάνοντας κατά 1% στο 40% τα κονδύλια για τη βοήθεια θυμάτων της έμφυλης βίας. Όμως πλέον το κόμμα του Σαντιάγο Αμπασκάλ αξιώνει περαιτέρω περικοπές κι ασφυκτικότερο έλεγχο. Μία από τις φαλκιδευμένες “αξίες” που αποβλέπουν να αποκαταστήσουν οι ακροδεξιοί του Vox και συνδέεται με το νεοφιλελεύθερο μοντέλο, είναι η υποτιθέμενη αξιοκρατία στο εκπαιδευτικό σύστημα. Μία αξιοκρατία που συνδέεται με τερματισμό των «διακρίσεων», από την οποία, λένε, ωφελούνται οι γυναίκες κι ιδιαίτερα οι μετανάστες στο σχολείο.
Αλλά και στο πεδίο της μετανάστευσης, πριν ενάμιση χρόνο συμπεριλήφθηκαν στο σύμφωνο με το ΡΡ κι οι θέσεις του Vox για την «παράνομη» μετανάστευση και το «οργανωμένο έγκλημα», που το ακροδεξιό κόμμα συνδέει αποκλειστικά με το φαινόμενο. Μάλιστα είναι από τα μόνα ζητήματα που αξιώνει αυξήσεις στη χρηματοδότηση υπέρ της καταπολέμησης του φαινομένου, αλλά πλέον ζητεί να επεκταθούν τα μέτρα για τη διαπίστωση της πραγματικής ηλικίας των ελεγχόμενων ανηλίκων και για την επιστροφή παράνομων μεταναστών.
Το γενικό σχέδιο της Ακροδεξιάς διείσδυσης
Το «εργαστήριο» της Βαλένθιας καθιστά σαφή την τακτική που ανεξαιρέτως όλα τα ακροδεξιά κόμματα ακολουθούν για να αλώσουν τη δημόσια παιδεία Διαπιστώνουμε πως τα ακροδεξιά κόμματα και μέσω της διάδοσης της αναθεωρητικής ιδεολογίας τους στους νέους να ελέγξουν βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα την κοινωνία. Προφασιζόμενα πως τηρούν τις νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις για την παιδεία (δυνατότητα επιλογής σχολείου, εκπαιδευτικού προγράμματος, επιδοτήσεις για ‘δραστηριότητες’ κλπ), εκείνο που επιδιώκουν είναι να εγκαταστήσουν ένα συγκεντρωτικό και κρατικό έλεγχο της εκπαίδευσης και των στόχων της.
Η ακροδεξιά υποστηρίζει την ιδιωτικοποίηση, το άνοιγμα της εκπαίδευσης στις ιδιωτικές επιχειρήσεις (ακόμη και ως «πρόγραμμα επενδύσεων») και την προώθηση της «ελεύθερης επιλογής» εκπαιδευτικού κέντρου, την προώθηση των ιδιωτικών σχολείων που επιδοτούνται από το δημόσιο με εκπαιδευτικές συμφωνίες και «κουπόνια». Η αποκέντρωση και ο εκσυγχρονισμός σε περιφερειακό επίπεδο αυτών των τομέων αφορά μόνον την απόσπασή τους από το κεντρικό εγκύκλιο πρόγραμμα και την ικανότητα των περιφερειακών εξουσιών (στις οποίες συμμετέχουν) να καθορίζουν το περιεχόμενο της εκπαίδευσης, των βιβλίων, τον έλεγχο των δασκάλων κλπ. Όπως συμβαίνει στην Ουγγαρία, όπως ζητεί η Λεπέν στη Γαλλία. Ή στην Ιταλία, η Διαφοροποιημένη Αυτονομία της νεοφασίστριας Τζόρτιζα Μελόνι, έχει ως πρόγραμμα την προσαρμογή της εκπαίδευσης στις ανάγκες της νεοφιλελεύθερης και ταξικής οικονομίας και στην προώθηση του Made in Italy, αλλά με το εργασιακό μοντέλο και τις συνθήκες που η ιταλική εργοδοσία επιτάσσει. Ενώ και ο υπουργός της Παιδείας και Αριστείας (ονομασία που αποτελεί δήλωση προθέσεων) Τζουζέπε Βαλντιτάρα δεν χάνει ευκαιρία να τονίζει πως πρέπει να αντιστραφεί η «θηλυκοποίηση της εκπαίδευσης»!
Το Vox στην Ισπανία υποστηρίζει την εφαρμογή αυτού που αποκαλούν «γονικό PIN». Ένα μέτρο που επιτρέπει στους γονείς να ασκούν βέτο σε συμπληρωματικές δραστηριότητες, που διδάσκονται κατά τη διάρκεια των σχολικών ωρών, με περιεχόμενο τη σεξουαλική διαπαιδαγώγιση, την ευαισθητοποίηση στα ανθρώπινα δικαιώματα , την ειρήνη, τα θέματα ταυτότητας και φύλου. Το επιχείρημα είναι η «υπεράσπιση των ανηλίκων από την κατήχηση» που ισχυρίζονται ότι λαμβάνει χώρα στη δημόσια εκπαίδευση στην Ισπανία.
Κύριος στόχος, με τον έλεγχο της δημόσιας και την επιδότηση της, επιλεγμένης και φιλικής, ιδιωτικής εκπαίδευσης, η ακροδεξιά επιδιώκει να ελέγξει το περιεχόμενο των σπουδών. Για αυτά τα κόμματα το εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να διαιωνίσει και να νομιμοποιήσει την ηγεμονική κουλτούρα και να ενισχύσει την «πατριωτική» εθνική ταυτότητα .
Το Vox στην Ισπανία στοχεύει να εισαχθεί διδακτικό περιεχόμενο που θα αναπαράγει το επικό παρελθόν της καστιλιάνικης παράδοσης, μιας ηρωικής και μυθικής «εθνικής ταυτότητας», που συνδέεται με παραδοσιακές θρησκευτικές, φυλετικές, πολιτιστικές αξίες ή συνδυασμό όλων αυτών των χαρακτηριστικών( πχ ταυρομαχίες, κουλτούρα του κυνηγιού κλπ), πάντοτε στο πλαίσιο του κυρίαρχου καστιλιάνικου μοντέλου. Έναν αφομοιωτισμό που εισήγαγε ο Φράνκο και συνίσταται στην υποτίμηση των τοπικών γλωσσών απέναντι στην «επίσημη» καστιλιάνικη.
Μία από τις φαλκιδευμένες «αξίες» που αποβλέπουν να αποκαταστήσουν οι ακροδεξιοί του Vox και συνδέεται με το νεοφιλελεύθερο μοντέλο, είναι η υποτιθέμενη αξιοκρατία στο εκπαιδευτικό σύστημα. Μία αξιοκρατία που συνδέεται με τερματισμό των «διακρίσεων», από την οποία, λένε, ωφελούνται οι γυναίκες κι ιδιαίτερα οι μετανάστες στο σχολείο. Ιδίως για το τελευταίο, οι ακροδεξιοί ισχυρίζονται ότι “το ριζοσπαστικό Ισλάμ κυριαρχεί”, ειδικά στα σχολεία, και συνεχίζουν να αποδίδουν την πτώση των προτύπων σε μαθητές ξένης καταγωγής.
Δεν είναι τυχαίο που η ακροδεξιά βρίσκει εύφορο έδαφος στους νέους. Η εκστρατεία των ψεύτικων ειδήσεων και δυσφήμισης με όχημα τα ΜΚΔ ενάντια σε προοδευτικούς εκπαιδευτικούς, οργανώσεις και μελών της κοινωνίας των πολιτών που ασχολούνται με ζητήματα όπως η ισότητα και η κοινωνική δικαιοσύνη, σε συνδυασμό με την εξύμνηση της «αριστείας» και της «δύναμης» έχουν αναβιώσει την κλασική φασιστική στρατηγική να διαδίδουν και να προβάλλουν μυθεύματα, μισές αλήθειες και ψεύδη ως αλήθειες. Και με τον έλεγχο της εκπαίδευσης που επιδιώκουν, τα ακροδεξιά κόμματα σύντομα θα έχουν σπείρει τον οπισθοδρομικό ριζοσπαστισμό τους στην κοινωνία. Η Βαλένθια έχει πάρει αυτόν τον δρόμο κι εάν η κοινωνία των πολιτών δεν αντιδράσει -όχι μόνον εκεί- τότε υπάρχει κίνδυνος να μην υπάρξει επιστροφή. Ευτυχώς, οι τελευταίες σφυγμομετρήσεις, χάρις και στην πλήρη ταύτιση του Vox με την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, δείχνουν πως το ακροδεξιό κόμμα υποχωρεί στη συνείδηση των πολιτών. Αρκεί η τάση τούτη να περάσει και στο πιο ζωτικό τμήμα της ισπανικής κοινωνίας: τη νεολαία της.
