Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν κατηγορεί την Αρμενική Αποστολική Εκκλησία για προσπάθεια ανατροπής του με αποτέλεσμα να συλληφθεί ο Αρχιεπίσκοπος Μπαγκράτ Γκαλστανιάν και 13 ακόμη πρόσωπα, ενώ εκκινήθηκε ποινική διαδικασία για 16 ακόμη. Πραγματοποιήθηκαν επίσης εισβολές σε 90 τοποθεσίες σχετικές με το «Κίνημα Ιερού Αγώνα» του Αρχιεπισκόπου Γκαλστανιάν. Στο κατηγορητήριο περιλαμβάνονται κατηγορίες για σχεδιασμό «τρομοκρατικής ενέργειας», αλλά και για απόπειρα «κατάληψης της εξουσίας».
Η χρήση ακραίων όρων, όπως «τρομοκρατική ομάδα» για εκκλησιαστικούς άνδρες έχει επισύρει την κριτική από μεγάλο μέρος της αρμενικής κοινωνίας, ενώ ο συνήγορος του Αρχιεπισκόπου Γκαλστανιάν έκανε λόγο για μια προσπάθεια συσκοτίσεως της πραγματικής κατάστασης μέσω της δημιουργίας ηθικού πανικού που προκαλείται από την επίκληση ενός πολέμου κατά της τρομοκρατίας από την Επιτροπή Ερευνών του αρμενικού κράτους. Η τελευταία δηλώνει ότι από τον Νοέμβριο του 2024 το κίνημα «Ιερός Αγώνας» έχει αποκτήσει μέσα και εργαλεία για την κατάληψη της εξουσίας. Ο βουλευτής Γκεγκχάμ Μανουκιάν του αντιπολιτευόμενου κόμματος «Αρμενία» (Hayastan) δήλωσε επίσης ότι συνελήφθη ο Ιγκόρ Σαργκασιάν από την «Αρμενική Επαναστατική Ομοσπονδία» (Dashnaktsutyund), η οποία ανήκει στη «Σοσιαλιστική Διεθνή». Έχουν επίσης συλληφθεί πολιτικοί της δημοκρατίας του Αρτσάχ, όπως ο πρώην βουλευτής Νταβίντ Γκαλιστιάν, και έχουν μεταφερθεί στο ανακριτικό τμήμα της αρμενικής Υπηρεσίας Ασφαλείας, όπως καταγγέλλει ο συνήγορος Ρόμα Γεριτισάν.
Στο πλαίσιο της ευρύτερης καταστολής κρατούνται και επιχειρηματίες, όπως ο Τιγκράν Γκαλιστιάν, αλλά και ο Σαμβέλ Καραπετιάν, ο οποίος είναι ένας από τους πλουσιότερους Αρμένιους με την περιουσία του να υπολογίζεται στα 4 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς είναι επικεφαλής του Ομίλου Tashir, ο οποίος δραστηριοποιείται στα δίκτυα ηλεκτρισμού της Αρμενίας, αλλά και στον τομέα των ακινήτων. Ο Καραπετιάν αποτελεί μείζονα ευεργέτη της Εκκλησίας της Αρμενίας και συνελήφθη επειδή δήλωσε την υποστήριξή του προς αυτήν σε μια στιγμή κρίσης. Το διακύβευμα βεβαίως είναι ότι ο Πασινιάν θέλει με την ευκαιρία αυτή να εθνικοποιήσει τις επιχειρήσεις του Καραπετιάν που σχετίζονται με τα ηλεκτρικά δίκτυα της Αρμενίας. Η σύλληψη του Καραπετιάν έχει προκαλέσει οξύ προβληματισμό στην αρμενική διασπορά, καθώς θεωρείται ότι πρόκειται για μια σοβαρή αντιδημοκρατική στροφή που ρίχνει βαριά σκιά στην ελεύθερη ζωή και δραστηριότητα στην Αρμενία.
Σημειωτέον ότι η διαμάχη του Νικόλ Πασινιάν με την Αρμενική Αποστολική Εκκλησία δεν είναι καινούργια. Ο Καθολικός Γκαρεγκίν Β΄, προκαθήμενος της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας έχει επιτελέσει τον πνευματικό του ρόλο, ασκώντας δριμεία κριτική στον Νικόλ Πασινιάν για την απόσυρση των Αρμενίων από τις περιοχές που θεωρούνται ως η ιστορική τους κοιτίδα στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Η κριτική άρχισε ήδη από το 2020, αλλά κορυφώθηκε μετά το 2023, όταν το Αζερμπαϊτζάν κατέλαβε πλήρως την περιοχή. Υπενθυμίζεται ότι το Αζερμπαϊτζάν έχει τη στήριξη της Τουρκίας, η οποία στο πλαίσιο της παντουρανικής ιδεολογίας, αλλά και του νεο-οθωμανισμού, προβάλλει τις στενές σχέσεις της με τον λαό των Αζέρων, αλλά και του Ισραήλ, το οποίο θεωρεί το Αζερμπαϊτζάν ως κομβικό για μια πιθανή μελλοντική αποσταθεροποίηση του Ιράν, καθώς εντός του Ιράν διαβιεί μία ισχυρή μειονότητα Αζέρων.
Η Αρμενία, αντιθέτως, επί της διακυβέρνησης του φιλοδυτικού Πασινιάν έχει απωλέσει ακόμη και τα παραδοσιακά διπλωματικά της στηρίγματα. Ελλείψει αποτελεσματικών διπλωματικών σχέσεων, ο Πασινιάν θεωρείται από την Αρμενική Εκκλησία ότι προέβη σε εξαιρετικά μειοδοτικές συμφωνίες που παρέδωσαν το Ναγκόρνο Καραμπάχ στην κατοχή από το Αζερμπαϊτζάν και ανάγκασαν τους Αρμενίους να λάβουν για άλλη μια φορά τον δρόμο της εξορίας. Το γεγονός είναι ιδιαιτέρως τραυματικό, καθώς οι Αρμένιοι θεωρούν τις περιοχές αυτές ως το ιστορικό τους λίκνο, όπως δεν παύει να υπενθυμίζει η πνευματική ηγεσία της χώρας.
Ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν, επιδεικνύοντας αλλεργία στην κριτική, αποφάσισε να προβεί σε μια μετωπική σύγκρουση με την Εκκλησία της Αρμενίας, προκειμένου να σιγάσει μια ισχυρή πνευματική φωνή αμφισβήτησης, η οποία καλούσε σε παραίτηση τον Πασινιάν λόγω των μειζόνων ηττών στην αντιπαράθεση με το Αζερμπαϊτζάν και την εκκένωση του ιστορικού λίκνου των Αρμενίων.
Ο Πασινιάν είναι ακόμη ένας ηγέτης μετασοβιετικών δημοκρατιών, ο οποίος «καβάλησε το κύμα» διαδηλώσεων (το 2018), στη συνέχεια, όμως, μετά από τη βεβιασμένη φιλοδυτική στροφή, οδήγησε τη χώρα του σε μείζονες εθνικές απώλειες, μη ανεχόμενος στη συνέχεια να δεχθεί κριτική για τις επιλογές του. Η αντιπαράθεση έλαβε μάλιστα έναν εντελώς γκροτέσκο τόνο, όταν ο πρωθυπουργός Πασινιάν δήλωσε μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι είναι έτοιμος να επιδείξει ευαίσθητα ιδιωτικά σημεία του σώματός του, προκειμένου να αποδείξει ότι είναι «απερίτμητος» και, άρα, καλός Χριστιανός.
Πρόκειται για τη δεύτερη φορά που ο πρωθυπουργός της Αρμενίας έχει επιμείνει σε ιδιωτικές στιγμές αντί για την πολιτική και ιδεολογική αντιπαράθεση, καθώς προηγουμένως βάσισε την απαίτησή του να αντικατασταθεί ο Καθολικός της Αρμενίας Γκαρεγκίν Β΄ στην αναπόδεικτη κατηγορία ότι είναι πατέρας παιδιού, σπάζοντας, υποτίθεται, τον όρκο αγνότητας των ανώτερων κληρικών. Παρά το γεγονός ότι το Σύνταγμα της Αρμενίας εξασφαλίζει τις διακριτές σχέσεις κράτους και Εκκλησίας, ο πρωθυπουργός Πασινιάν ηγείται εγχειρήματος αντικατάστασης του καθολικού μέσω διαρροής στα φιλοκυβερνητικά μέσα υποτιθέμενων φωτογραφιών της κόρης του θρησκευτικού ηγέτη, παρόλο που η Εκκλησία της Αρμενίας έχει επικεντρώσει την κριτική της σε αμιγώς πολιτικά σημεία, όπως η αποτυχία του πρωθυπουργού να δράσει ενωτικά για τον λαό της Αρμενίας. Το κρίσιμο βεβαίως στοιχείο είναι η δυνατότητα της Εκκλησίας να έχει λαϊκή απεύθυνση και να κατεβάζει μαζικώς τον λαό στους δρόμους, όπως συνέβη στις περσινές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Υπενθυμίζεται ότι η Εκκλησία έχει πολύ σημαντικό ρόλο για το αρμενικό έθνος καθώς η Αρμενία θεωρείται ως το πρώτο κράτος που υιοθέτησε τον χριστιανισμό ως επίσημη θρησκεία του στις αρχές του 4ου αιώνα, πολύ πριν την αυτοκρατορία των Ρωμαίων.
Κλιμάκωση της σύγκρουσης έλαβε χώρα με τις δυνάμεις ασφαλείας της Αρμενίας να πολιορκούν κεντρικά κτήρια της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας, στρεφόμενες και εναντίον του Αρχιεπισκόπου Μιχαήλ Αγιαπαχιάν. Για τα εν λόγω επεισόδια η Αρμενική Αποστολική Εκκλησία δήλωσε ότι θα μείνουν για πάντα ως μια σελίδα ντροπής στη σύγχρονη Ιστορία της Αρμενίας, όταν κατά πρωτοφανή τρόπο οι αρχές της Αρμενίας στράφηκαν εναντίον της Εκκλησίας. Καθώς οι επόμενες εκλογές είναι προγραμματισμένες για τον Ιούνιο του 2026, το ερώτημα είναι αν ο πρωθυπουργός Πασινιάν θα κατορθώσει να μείνει στην εξουσία, εκμεταλλευόμενος τη συνωμοσιολογία και πράξεις στα όρια της συνταγματικής εκτροπής. Αντιγράφοντας τις χειρότερες συνήθειες του σοσιαλ-μιντιακού τραμπισμού μέσω της συνήθειάς του να κάνει πολιτική μέσα από εμπρηστικές αναρτήσεις, ο Πασινιάν δείχνει να υπεραναπληρώνει την υποχώρηση της Αρμενίας στο διεθνές επίπεδο μέσα από μια σύγκρουση με τους πνευματικούς θεσμούς της.
