Σε άρθρο που αναρτήθηκε πριν λίγες μέρες στο BBC αναφέρεται ότι την Τρίτη 10/12, η τιμή για τους κόκκους Arabica, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής, ξεπέρασε τα 3,44 δολάρια ανά λίβρα (0,45 κιλά), έχοντας αυξηθεί περισσότερο από 80% φέτος. Το κόστος των κόκκων Robusta, εν τω μεταξύ, σημείωσε νέο υψηλό τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Αυτό συνέβη καθώς οι έμποροι καφέ αναμένουν ότι οι σοδειές θα συρρικνωθούν αφού οι δύο μεγαλύτεροι παραγωγοί στον κόσμο, η Βραζιλία και το Βιετνάμ, επλήγησαν από κακές καιρικές συνθήκες ενόσω η δημοτικότητα του καφέ συνεχίζει να αυξάνεται.
Σαφώς αυτό έχει τεράστιες επιπτώσεις στην ευρύτερη οικονομία καθώς το υψηλότερο κόστος του καφέ θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών στις καφετέριες και τα παντοπωλεία, επηρεάζοντας τις καταναλωτικές δαπάνες. Οι εταιρείες που βασίζονται στον καφέ (καφετέριες, παραγωγοί τροφίμων) ενδέχεται να αντιμετωπίσουν στενότερα περιθώρια κέρδους ή να μετακυλήσουν το κόστος στους πελάτες.
Η δε άνοδος των τιμών των βασικών εμπορευμάτων, όπως ο καφές, συμβάλλει στον συνολικό πληθωρισμό, ασκώντας σαφώς πίεση στη νομισματική πολιτική των κεντρικών τραπεζών.
Οπότε, φταίει ο καιρός για τον γενικότερο πληθωρισμό; Μάλλον όχι.
Στην πραγματικότητα, ο λόγος που παρατηρείται τέτοια αστάθεια στις τιμές δεν είναι τόσο ευθύνη του καιρού αλλά λόγω χρηματιστηρίου και μονοπωλίων. Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες που επηρεάζουν τη γεωργία αρκετά συχνά οδηγούν σε διακυμάνσεις στις τιμές των μετοχών των εταιρειών τροφίμων και ποτών. Πράγματι, τόσο η γεωργία όσο και η ενέργεια είναι τομείς επιρρεπείς στα καιρικά φαινόμενα, π.χ. οι μεγάλες πυρκαγιές που βιώνει ο Καναδάς κάθε καλοκαίρι επηρεάζουν τις τιμές του πετρελαίου, εφόσον πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες και μια τέτοια κρίση – όπως οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές -προκαλούν άγχος και φόβο στους μετόχους, περιπλέκοντας ακόμα περισσότερο την κατάσταση και φυσικά τις τιμές που καλείται να πληρώσει ο καταναλωτής.
Το δε μονοπωλιακό κεφάλαιο που χαρακτηρίζει πλέον σχεδόν όλες τις δυτικές χώρες -και όπου δεν υπάρχουν μονοπώλια υπάρχουν ολιγοπώλια, ή μονοπωλιακές τάσεις- είναι κατά το πλείστον ο κύριος παράγοντας του πληθωρισμού, για ευνόητους λόγους, ασχέτως αν αυτός ο πληθωρισμός είναι τεχνητός με απώτερο σκοπό τα υπερκέρδη, ή όχι.
Ο τεχνητός πληθωρισμός βέβαια, δεν είναι τίποτα περισσότερο από την κορυφή του παγόβουνου που φαίνεται πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Στην πραγματικότητα, το ίδιο το σημερινό σύστημα έχει διαμορφωθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να είναι τόσο ευάλωτο σε διάφορα φαινόμενα, είτε πρόκειται για φυσικά είτε για ανθρώπινα. Από την εμφάνισή τους γύρω στον 18ο-19ο αιώνα, τα μονοπωλία -και με κρατική υποστήριξη- κυριάρχησαν γρήγορα στην δυτική οικονομία και απέκτησαν στρατηγικό πλεονέκτημα με αποτέλεσμα να διαμορφώσουν όλη την οικονομική πραγματικότητα του σύγχρονου κόσμου. Το αποτέλεσμα όμως στην καθημερινή ζωή ποιο είναι; Ότι ένας κατακλυσμός στην Αφρική ή στην Ινδία – ή κάπου αλλού, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά – μπορεί να οδηγήσει σε ραγδαία αύξηση των τιμών λόγω πρόκλησης φόβου στο χρηματιστήριο για ζημιές. Κοινώς πρόκειται για ντόμινο: ένα τυχαίο γεγονός προκαλεί μία αλυσίδα γεγονότων που μπορεί να προκαλέσουν από ανησυχία ως και πανικό στον χρηματιστηριακό κόσμο. Όσο για μας, ας πούμε ότι τελικό αποτέλεσμα θα ‘ναι η (περαιτέρω) αύξηση της τιμής του φρέντο εσπρέσσο.
Αυτό βέβαια δεν συμβαίνει σε περιπτώσεις όπου μία επιχείρηση ενέργειας π.χ. ανήκει στο κράτος. Οι κρατικές επιχειρήσεις βασίζονται σε κυβερνητικές επιδοτήσεις ή διασώσεις κατά τη διάρκεια κρίσεων, εξασφαλίζοντας λειτουργική σταθερότητα -επιδοτήσεις βέβαια παίρνουν και οι ιδιωτικές απλά η διαφορά είναι ότι τα λεφτά πάνε στους μετόχους και η ζημιά στο δημόσιο.
Αν μιλάμε επίσης για συνεπή κρατική επιχείρηση και όχι μία διεφθαρμένη, προτεραιότητα είναι συνεπή προσφορά έναντι των κερδών, προστατεύοντας τους πολίτες.
Οπότε την επόμενη φορά που θα δεις τον καφέ να έχει ανέβει στα ύψη, πριν ρίξεις χριστοπαναγία θυμήσου ότι το κωλοσύστημα είναι τόσο εύθραυστο που δεν μπορεί να συντηρηθεί παρά μόνο θυσιάζοντας τα φτωχότερα στρώματα μέσω του πληθωρισμού και αν δεν ανατραπεί, τότε αυτή η κατάσταση θα συνεχίζεται εις το διηνεκές. Μετά ρίξε την χριστοπαναγία.
