Ολόκληρη την προηγούμενη εβδομάδα ένιωθα ότι δεν έχω οξυγόνο. Κι όμως, αν και έπαιρνα δεκαπέντε ανάσες το λεπτό, παρά τον μολυσμένο αέρα που εισέπνεα όταν περπατούσα στους πολυσύχναστους από την κίνηση δρόμους, ένιωθα την έλλειψη οξυγόνου. Πιστεύω ότι ακόμα κι αν ανέπνεα καθαρό αέρα εξοχής, σε κάποιο δάσος, ή ακόμα κι αν περπατούσα στην όχθη ενός ποταμού και η φύση οργίαζε δίπλα μου, οι ανάσες μου θα ήταν όλες τζούφιες.
Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι η πρώτη ολοκληρωμένη ανάσα -αυτή που περιέχει όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την επιβίωσή μου- ήρθε όταν ανακοίνωσα στη δουλειά μου ότι θέλω να απεργήσω. Μου ήταν εξαιρετικά δύσκολο να πάρω μια τέτοια απόφαση, πόσο μάλλον να βρω το θάρρος να την εκφράσω με λόγια. Πώς ανακοινώνεις σε μια εταιρεία, που σχεδόν κανείς δεν απεργεί, και εσύ δεν είσαι ούτε μια εβδομάδα στη δουλειά, ότι θα απεργήσεις; Τι θα σκεφτούν για εσένα; Θα έχεις άραγε κάποια ποινή; Ίσως σε απολύσουν. Αυτά σκεφτόμουν και το βράδυ δεν μπορούσα να κοιμηθώ. Και όταν γυρνούσα με το τρένο από τη δουλειά, δάκρυζα από αμηχανία, σκεπτόμενη ότι όλοι θα είναι εκεί. Όλοι εκτός από εμένα. Εγώ θα κρυβόμουν πίσω από την οθόνη του υπολογιστή μου, στο σπιτάκι μου, στους τέσσερις τοίχους, στη χτισμένη φυλακή της δειλίας και της ντροπής μου. Οι ανάσες μου ξεπερνούσαν τις δεκαπέντε το λεπτό, ίσως να ήταν τριάντα ή σαράντα. Τόσες ανάσες και όλες τζούφιες.
Οι λέξεις βρέθηκαν. Τα λόγια ειπώθηκαν. Τα δάκρυα σταμάτησαν. Οι ανάσες επανήλθαν στις δεκαπέντε. Εγώ δεν απολύθηκα. Θα ήμουν εκεί. Εκεί, με χιλιάδες, μπορεί και με εκατομμύρια άλλους. Όλοι, όλες, όλ@, μια γροθιά, μια ανάσα, ένα αίτημα. Δικαιοσύνη.
Η μέρα έγραφε 28 Φεβρουαρίου. Χιλιάδες κόσμου στην Αθήνα, σε παραπάνω από 350 πόλεις εντός και εκτός της χώρας. Οι φίλοι μου κι εγώ περπατήσαμε από την περιοχή μας για να φτάσουμε στην καρδιά της συγκέντρωσης. Σχεδόν δεν καταφέραμε να προσεγγίσουμε το Σύνταγμα, μείναμε στη Φιλελλήνων. Πολίτες όλων των ηλικιών, από ηλικιωμένους, μέχρι και μωρά, στάθηκαν απέναντι στους ενόχους σε αυτή την ιστορική μέρα. Ποτέ ξανά στην πρόσφατη ιστορία, δεν έχουν ενωθεί οι Έλληνες, αφήνοντας πίσω τους όλα όσα τους χωρίζουν. Σαν μια αόρατη δύναμη να τους κινεί σε έναν κοινό προορισμό. Δεν είναι η ελπίδα, είναι το άδικο, το άδικο που επιθυμούν να χαθεί, να καταστραφεί ολοσχερώς, να χάσει το στερητικό -α. Κι αυτό από μόνο του είναι βαθιά συγκινητικό.
Δεν γνωρίζω τι θα φέρει η επόμενη μέρα. Πραγματικά δεν γνωρίζω. Αντιλαμβάνομαι, όμως, ότι οι λέξεις πέφτουν πια βαριές στα αυτιά μου. Έχουν ανανοηματοδοτηθεί. Για παράδειγμα, η λέξη δικαιοσύνη, ακούγεται τόσο βαριά -σαν να συγκρατεί τόνους οργής- όταν βγαίνει ταυτόχρονα από το στόμα εκατομμύρια ανθρώπων. Δεν ακούγεται τζούφια, όπως η ανάσα μου λίγες μέρες πριν. Η λέξη δολοφόνοι, αντίστοιχα. Συγκινούμαι, ακόμα, στην εικόνα δύο μικρών κοριτσιών που κάθονταν πάνω τους ώμους των γονιών τους. Δεν θα ήταν πάνω από πέντε ή έξι χρονών. Κρατούσαν στα χέρια τους δύο πλακάτ που έγραφαν τη λέξη «δολοφόνοι». Σε αυτή την περίπτωση, η λέξη δεν ήταν γραμμένη με κόκκινο μαρκαδόρο συμβολίζοντας το αίμα που χύθηκε. Ήταν πολύχρωμη, ζωγραφισμένη με λουλούδια. Τα κορίτσια αυτά, φώναζαν μαζί με τους γονείς τους, ενώνοντας τις φωνές τους με τους χιλιάδες διαδηλωτές.
Έχουμε μάθει να μιλάμε στα μικρά παιδιά με συμβολισμούς, πολλές φορές αποκρύπτοντας τους την αλήθεια ή παραποιώντας την για να τα προστατεύσουμε, όπως νομίζουμε. Τα παιδιά χρειάζονται την αλήθεια. Θα αποφασίσουν εκείνα πώς θα τη διαχειριστούν. Μπορεί να τη ζωγραφίσουν με λουλούδια και καρδιές, αλλά δεν θα φοβηθούν ούτε μια στιγμή να πουν τη λέξη «δολοφόνοι».
Μπορεί, αν μου έλεγαν κι εμένα την αλήθεια όταν ήμουν μικρή, να μην φοβόμουν να πω ότι απεργώ, να πω ότι θα σταθώ με το δίκιο. Ίσως να έπαιρνα λιγότερες τζούφιες ανάσες και να ήταν πάντα σταθερές δεκαπέντε το λεπτό.
