Έχουν περάσει σχεδόν δύο χρόνια από την 7η Οκτώβρη του 2023 και έχουμε δει διάφορες αντιδράσεις από πλευράς φορέων και κινημάτων στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Κινητοποιήσεις, (λίγες) καταλήψεις, διαδηλώσεις κλπ. Θα έλεγε κανείς ότι ο κόσμος δεν έχει κάτσει με σταυρωμένα τα χέρια, σίγουρα όμως -και συγκρίνοντας την συγκυρία με το παρελθόν- είναι κατώτερος των περιστάσεων.

Απ’ όλους τους φορείς οι οποίοι ασχολήθηκαν με το Παλαιστινιακό, ίσως ο πιο αξιοσημείωτος είναι το κίνημα BDS (Boycott-Divest-Sabotage), ένα κίνημα από τα κάτω το οποίο καλεί σε μποϊκοτάζ προϊόντων εκ του Ισραήλ, αποεπενδύσεις δυτικών εταιριών από το Ισραήλ και παύση οποιασδήποτε συνεργασίας με το δολοφονικό καθεστώς και άλλα. Το κίνημα BDS έδωσε την ευκαιρία σε κόσμο μη-οργανωμένο, ίσως και νεαρό ημιπολιτικοποιημένο κόσμο να κάνει κάτι, έστω και κάτι μίνιμαλ δίχως να στέκεται με σταυρωμένα τα χέρια. Επιπλέον βοήθησε στο να παραμείνει το Παλαιστινιακό στην επικαιρότητα μέσω της διαρκής προπαγάνδας κατά του ισραηλινού καθεστώτος και των ΝΑΤΟϊκών δολοφόνων συμμάχων του. Σαν να μην φτάνει αυτό, πράγματι κατόρθωσε να πιέσει ιδρύματα πανευρωπαϊκώς να κόψουν κάθε συνεργασία με το δολοφονικό καθεστώς, αλλά και ευρωπαϊκές εταιρίες (Carrefour) να σταματήσουν να λειτουργούν στο έδαφος του Ισραήλ.

Κάποιος προβοκάτορας βέβαια θα μπορούσε να πει ότι οι δράσεις του BDS έχουν ένα ταβάνι, ιδιαίτερα όσον αφορά το μποϊκοτάζ. Π.χ. ένας Ισραηλινός επιχειρηματίας θα μπορούσε να ανοίξει επιχείρηση στην Ουγγαρία με ουγγρικό ΑΦΜ και αυτή η εταιρεία να αποκτήσει θυγατρική στη Βουλγαρία η οποία θα εξάγει τα προϊόντα της στην Ελλάδα με βουλγαρικό ΑΦΜ. Άντε να εντοπίσει κανείς ότι ο κύριος μέτοχος είναι Ισραηλινός, πόσο μάλλον όταν μπλέκονται άλλες δύο χώρες στο ενδιάμεσο. Ή π.χ. θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτή η αντίληψη είναι περιορισμένη καθώς το κέρδος του σύγχρονου δυτικού κεφαλαίου δεν αντλείται από την πώληση προϊόντων και υπηρεσιών, αλλά αποκομίζουν σημαντική αξία από την αύξηση της τιμής των μετοχών. Οι επαναγορές μετοχών και τα μερίσματα ανταμείβουν τους μετόχους περισσότερο από ό,τι η επανεπένδυση στην παραγωγή. Μέσω των κλαδικών μονοπωλίων, άλλες εταιρείες κερδίζουν πολύ περισσότερο απλά και μόνο από την κυριαρχία στην αγορά. Κοινώς, η ζημιά στους καπιταλιστές μέσω του μποϊκοτάζ είναι άκρως περιορισμένη, χώρια που δεν επηρεάζονται οι σημαντικοί κλάδοι (τηλεπικοινωνίες, εξοπλιστικά και ηλεκτρονικά συστήματα) στα οποία το μποϊκοτάζ είναι ανέφικτο.

Πέραν αυτών, καλλιεργείται μία προβληματική αντίληψη της ατομικιστικής δράσης και του ακτιβιστή ως «καταναλωτή», ο οποίος δρα επιλέγοντας μεταξύ «ηθικού» και «ανήθικου» καπιταλισμού και κατανάλωσης. Παρ’ όλα αυτά όμως αυτό δεν είναι καθόλου πρόβλημα του BDS, ενός φορέα με μερικά πολιτικά χαρακτηριστικά αλλά όχι πολιτικού φορέα αυτού καθ’ αυτού. Είναι σοβαρό πρόβλημα των πολιτικών κινημάτων και της ανυπαρξίας τους. Παρακάτω θα δούμε γιατί.

Το ιρανικό «BDS»

Προφανώς η επικεφαλίδα είναι ειρωνική. Δεν υπάρχει κάποιο ιρανικό BDS, τουλάχιστον απ’ όσο γνωρίζω. Το «ιρανικό BDS» προφανώς υπονοεί τις ενέργειες του Ιράν οι οποίες έχουν δώσει τα αποτελέσματα στα οποία στόχευαν τα ευρωπαϊκά κινήματα με τις δράσεις τους. Τρεις-τέσσερις ημερήσεις ρουκέτες που διαπερνούν την ισραηλινή αεράμυνα, κάνουν τις σειρήνες να ηχούν και τους εποίκους να τρέχουν σε καταφύγια είναι υπεραρκετές για να παραλύσουν την σταθερότητα και σε μεγάλο βαθμό την οικονομία της χώρας.

Συγκεκριμένα:

• Περίπου 40.000 τουρίστες έχουν αποκλειστεί, η κίνηση στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 90% από τον Οκτώβριο του 2023 και οι απώλειες ξεπερνούν τα 3,4 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι στιγμής.¹
• Το κόστος των πυραύλων αεράμυνας κυμαίνεται μεταξύ 80.000$ (Iron Dome), 700.000$ (David’s Sling) και τριών εκατομμυρίων δολαρίων (Arrow). Από την άλλη, το κόστος των ιρανικών drones κυμαίνεται μεταξύ 20.000$ και 500.000$, ενώ οι πύραυλοι πλεύσης έχουν κόστος μεταξύ 300.000$ και ενός εκατομμυρίου. Βάζοντας τα νούμερα κάτω, οι ιρανικές επιθέσεις του Ιουνίου έχουν μετατρέψει την αντιπυραυλική άμυνα σε ένα ακριβό σπορ μισού δισεκατομμυρίου δολαρίων την εβδομάδα για το Ισραήλ, έχουν ωθήσει το πετρέλαιο σε τριψήφια επίπεδα και έχουν τρομάξει τουλάχιστον δύο δωδεκάδες ξένες εταιρείες μεταφορών. Πρόσφατα κιόλας η μεγαλύτερη εφοπλιστική εταιρία, η Maersk, ανακοίνωσε ότι παύει τις δραστηριότητές της στο λιμάνι της Χάιφα.

• Ας μην ξεχνάμε και το εξής: Το Ισραήλ είναι μία χώρα η κοινωνία της οποίας βασίζεται στην ασφάλεια, στην κατανάλωση και στον κοινωνικό φιλελευθερισμό (εκτός κι αν είσαι Άραβας βέβαια). Μία χώρα η οποία τσάκιζε τους εξωτερικούς αντιπάλους του σε βαθμό ώστε να μην απειλείται το ίδιο στο εσωτερικό του. Πλέον αυτή η κατάσταση έχει ανατραπεί και η αστάθεια είναι εμφανής. Από την άλλη, το Ιράν είναι μία σκληραγωγημένη κοινωνία λόγω κυρώσεων και οικονομικής απομόνωσης. Μία χώρα όπου η λιτότητα είναι η καθημερινότητα εδώ και 50 χρόνια. Παρά τις αναταραχές του παρελθόντος όμως, πλέον υπάρχει κοινοβουλευτική ομοφωνία στην αντιμετώπιση του Ισραήλ, για πρώτη φορά ίσως μετά τον πόλεμο Ιράκ-Ιράν και ταυτόχρονα η κοινωνία στέκεται πλέον υπέρ της κυβέρνησης.

Φυσικά οι βομβαρδισμοί η οικονομική ενίσχυση του Ισραήλ από πλευράς ΗΠΑ και η στρατιωτική συνεργασία του με όλο το ΝΑΤΟ στο κομμάτι του πολέμου (ανταλλαγή πληροφοριών, ανεφοδιασμός) το κρατάει ζωντανό, είναι όμως αναμφισβήτητο το γεγονός ότι από οικονομική και υλικοτεχνική άποψη, η στρατηγική του Ιράν είναι πολύ πιο βιώσιμη, ειδικά αν διατηρήσει το μεγαλύτερο μέρος της σύγκρουσης ασύμμετρη και έμμεση. Ταυτόχρονα, προκαλεί πολύ σοβαρά πλήγματα στο δολοφονικό καθεστώς, πλήγματα τα οποία ίσως να μην έχει προκαλέσει κανένας άλλος ποτέ στην σύγχρονη ιστορία, ίσως με εξαίρεση την παρέμβαση της ΕΣΣΔ κατά τον πόλεμο του Γιομ Κιππούρ.

Άρα τι κάνουμε;

Το BDS έκανε την καλή αρχή στην Ευρώπη με το να κρατήσει στην επικαιρότητα το Παλαιστινιακό. Ο Άξονας της Αντίστασης μάχεται μέχρις εσχάτων έναντι του Ισραήλ και το Ιράν του έχει προκαλέσει πολύ σοβαρά προβλήματα, όχι μόνο σε αυτό αλλά και στους συμμάχους του. Μία ήττα των ιμπεριαλιστών στην Μέση Ανατολή θα φέρει γκρίνια στο δυτικό στρατόπεδο και ανάσα ελευθερίας στον τρίτο κόσμο. Περισσότεροι λαοί θα σηκώσουν κεφάλι και θα διεκδικήσουν τα αυτονόητα για τους ίδιους.

Είναι καθήκον λοιπόν για φορείς όπως το BDS, το νεοσύστατο Αντι-ΝΑΤΟ φοιτητές στα ΑΕΙ και άλλα, να συνεχίσουν να κάνουν ό,τι κάνουν και να ανοίγουν το Παλαιστινιακό, αλλά και του ιμπεριαλισμού τόσο στα ιδρύματα όσο και στην κοινωνία. Υπάρχουν όμως και τα καθήκοντα των πολιτικών κινημάτων.

Δεδομένων των συνθηκών λοιπόν, τα κινήματα των δυτικών μητροπόλεων πρέπει να πιέσουν στο εσωτερικό για απομόνωση του κράτους δολοφόνου σε πρώτο βαθμό, σε ανατροπή των φιλοσιωνιτικών κυβερνήσεών τους σε δεύτερο βαθμό, λαμβάνοντας πάντα υπόψιν την γενικότερη πολιτική αποσταθεροποίηση που επικρατεί στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Αν θέλουν να ξαναβγούν μπροστά και να έχουν έρισμα στην κοινωνία, πρέπει να στοχεύσουν σε ένα πανευρωπαϊκό 2012.